Câu cá ghềnh phải canh con nước trước khi chọn mỏm đá

Trước khi ra ghềnh, bạn cần mở bảng thủy triều của đúng điểm ven biển, xác định lúc nước ròng, nước lớn và khoảng nước đang lên. Tiếp đó xem dự báo sóng, gió và cảnh báo thời tiết biển. Chỉ chọn mỏm đá có đường đi bộ về đất liền, không bị nước cắt ngang khi triều lên và không nằm trong tầm sóng đánh phủ.

Câu ghềnh là gì, khác câu cá bờ biển thế nào?

Câu ghềnh là cách câu cá từ những bãi đá, mỏm đá hoặc thềm đá tự nhiên nằm sát biển. Người câu đứng trên đá, thả mồi hoặc ném mồi giả ra vùng nước có cá kiếm ăn.

Khác với câu trên bãi cát, câu cá ghềnh biển diễn ra ở nơi đá ngầm, khe sâu, rong biển và dòng nước đan xen. Cá thường tìm thức ăn quanh chân đá, mép rạn hoặc nơi dòng chảy mang sinh vật nhỏ tới.

Một mỏm ghềnh có thể có nhiều kiểu đáy. Ngay dưới chân là đá lớn, xa thêm một đoạn là nền cát, còn phía ngoài là rãnh nước sâu. Những chỗ chuyển tiếp giữa đá và cát thường đáng thử mồi hơn việc cứ ném thật xa.

Câu ghềnh đá cũng đòi hỏi đồ nghề khác với câu hồ. Cây cần phải đủ dài để đưa dây qua mép đá. Dây và thẻo cần chịu được ma sát. Chì phải phù hợp với dòng chảy để mồi không bị cuốn vào khe. Người câu phải mang giày bám đá và mặc áo phao ngay từ khi xuống ghềnh.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cách chọn chỗ đứng.

Trên bãi cát, bạn thường có khoảng trống rộng để lùi lại khi sóng tới. Trên ghềnh, phía sau có thể là vách đá, bên cạnh là khe sâu, còn đường về chỉ rộng vừa một người đi. Nước dâng qua một đoạn đá thấp có thể làm cả mỏm câu bị cô lập.

Thềm đá rộng, cao, nối liền với bờ là chỗ khởi đầu tốt cho người mới. Không cần trèo ra đầu mũi ghềnh mới có cá.

Vì sao mỏm ghềnh khô ráo vẫn bị sóng đánh phủ?

Sóng biển không cao đều nhau. Ngoài những con sóng nhỏ liên tiếp, biển còn xuất hiện các nhóm sóng lớn hơn. Giữa hai nhóm sóng có thể là một khoảng nước khá yên.

Bạn đứng quan sát vài phút, thấy đá khô, nước chỉ vỗ nhẹ dưới chân. Nhưng một nhóm sóng lớn từ ngoài khơi tiến vào có thể tràn qua đúng vị trí đó.

Gặp bãi đá nông hoặc vách ghềnh dựng đứng, sóng có thể vỡ mạnh, tung nước lên cao và đẩy nước chạy sâu vào mặt đá. Mỏm cao hơn mép nước vẫn bị sóng với tới.

Ảnh: Bernd Thaller from Graz, Austria, CC BY 2.0

Người câu còn dễ bị bất ngờ khi đang thay mồi, gỡ cá hoặc cúi xuống lấy đồ. Lúc đó mắt không hướng ra biển.

Có bốn dấu hiệu cần chú ý:

• Bọt trắng thường xuyên tràn lên thềm đá định đứng.
• Mặt đá còn ướt, có rong bám trơn hoặc nước đọng trong các hõm.
• Sóng đánh mạnh vào chân ghềnh rồi dội ngược, tạo dòng nước xoáy.
• Đường về phải băng qua một khe đá hoặc thềm thấp đang bị nước phủ.

Nhìn thấy những dấu hiệu này thì bỏ mỏm câu đó. Đừng chọn nơi nguy hiểm chỉ vì cá đang ăn mạnh.

Sóng lớn theo đợt khác gì nước triều đang lên?

Sóng và thủy triều cùng làm thay đổi mép nước, nhưng diễn ra theo cách khác nhau.

Sóng lớn theo đợt có thể xuất hiện trong thời gian ngắn. Bạn nhìn thấy mặt nước dâng mạnh, bọt trắng lao lên đá rồi rút xuống. Sóng rút có thể kéo theo người và đồ vật ra biển.

Nước triều lên làm mực nước nền tăng dần. Một đoạn đá vốn khô vào lúc nước ròng sẽ ngập sâu hơn khi tiến gần nước lớn. Khi nền nước đã cao, cùng một nhóm sóng có thể vươn tới những vị trí trước đó chưa bị phủ.

Đó là lý do ghềnh câu được lúc nước thấp, vài giờ sau có khi đã hết chỗ đứng.

Đừng đợi nước ngập giày mới thu cần. Lúc ấy đoạn đường thấp phía sau có thể đã bị cắt trước chỗ bạn đứng.

Chọn mỏm ghềnh nào để có cá mà vẫn có đường về?

Mỏm ghềnh tốt không cần nhô xa nhất ra biển. Mỏm đó cần có vùng nước cho cá kiếm ăn ở phía trước và lối rút lên đất liền ở phía sau.

Ở ghềnh lạ, đứng trên cao nhìn kỹ trước rồi mới xuống. Quan sát hình dạng bờ đá, chỗ sóng vỡ, vùng nước sẫm màu và đường đi trở lại.

Ảnh: Webaware, Public domain

Ưu tiên ghềnh có nền đá rộng, cao và khô

Mỏm đá phù hợp cho người mới cần có mặt đứng tương đối bằng phẳng, đủ chỗ xoay người khi quăng cần và không phải đứng sát mép vực.

Phía sau phải có lối đi liền mạch về đất cao. Đường về không được phụ thuộc vào việc nhảy qua khe đá, lội qua nước hoặc bám dây leo vách.

Chọn nơi có thể đặt túi đồ phía sau, cách xa mép sóng. Những thềm đá bị nước biển phủ thường xuyên hoặc có rong trơn không phải vị trí thích hợp.

Gặp ghềnh nhiều tầng đá, quan sát tầng cao trước. Đứng cao giúp tránh một phần nước tràn nhưng không thay thế việc kiểm tra tầm sóng. Sóng mà phủ tới được tầng cao đó thì phải loại cả khu vực khỏi kế hoạch câu.

Tìm vùng có cá dưới chân ghềnh

Sau khi chọn được vị trí đứng, bạn mới xét đến vùng nước để thả câu.

Ranh giới đá và cát: đây là nơi nền đá cứng chuyển sang cát hoặc sỏi. Cá kiếm ăn quanh rạn có thể di chuyển dọc đường ranh này. Thả mồi gần mép đá thường giúp giảm mắc câu hơn so với thả thẳng vào giữa rạn.

Rãnh nước sâu giữa các khối đá: nước thường có màu sẫm hơn vùng nông xung quanh. Cá có thể trú ở mép rãnh hoặc dưới các khối đá. Đưa mồi đến mép rãnh từ chỗ đứng an toàn, không cần trèo xuống sát mặt nước.

Vùng nước có bọt trắng nhẹ ngoài chân ghềnh: khi sóng nhỏ vỡ quanh đá ngầm, nước khuấy động và mang thức ăn qua khu vực. Một số loài cá tìm mồi ở rìa vùng nước này. Chỉ chọn điểm câu khi sóng không đánh phủ nơi đứng và lối về.

Tránh nhầm vùng bọt trắng liên tục tràn qua mặt ghềnh với vùng nước tốt để câu. Cá có thể ở dưới, nhưng chỗ đứng đó đã không an toàn.

Phải có đường lui trước khi thả câu

Hãy xác định đường từ mỏm câu lên đất cao ngay lúc khảo sát.

Bạn cần biết đoạn nào thấp nhất, nơi nào dễ trơn và có khe đá nào sẽ bị ngập trước. Đi thử đường về khi mặt đá còn khô để ước lượng thời gian thu dọn và rút khỏi ghềnh.

Không nên xuống mỏm đá phải vượt qua một đoạn ngập nước lúc triều thấp, vì khi nước lên bạn sẽ phải đi qua đoạn đó lần nữa.

Những mỏm chỉ tiếp cận được bằng cách bơi, nhảy qua khe có sóng hoặc leo vách dựng đứng không phù hợp với người mới câu ghềnh.

Không chọn một tảng đá tách biệt ngoài mép nước, dù lúc nước ròng có thể đi bộ ra được.

Cách xem lịch thủy triều để chọn buổi câu cá ghềnh

Lịch thủy triều giúp bạn biết nước đang lên hay xuống, lúc nào đạt đỉnh nước lớn và lúc nào xuống thấp nhất. Với câu ghềnh đá, thông tin này dùng để chọn buổi câu và xác định thời điểm phải rời mỏm.

Bước 1: chọn đúng điểm ven biển

Mở bảng thủy triều của điểm gần khu vực câu nhất, có điều kiện thủy triều giống nơi câu.

Người câu ở Nha Trang không lấy giờ nước của Vũng Tàu để tính buổi câu. Tương tự, lịch nước tại Hải Phòng không dùng thay cho một ghềnh ở Sơn Trà.

Ngay trong cùng một vùng biển, vịnh kín, cửa sông và bờ biển hở cũng có đặc điểm dòng chảy khác nhau.

Ví dụ, khi định câu ở vùng Nha Trang, bạn cần xác định đúng điểm dự báo ven vịnh thay vì chọn một trạm bất kỳ trên bản đồ. Với khu vực Sơn Trà, chọn điểm dự báo ven Đà Nẵng sát Sơn Trà nhất.

Giờ nước của một trạm là cơ sở để lập kế hoạch cho vùng lân cận. Đến ghềnh rồi, bạn vẫn cần quan sát mép nước thực tế và đoạn đường thấp nhất.

Bước 2: đọc giờ nước lớn và nước ròng

Bảng thủy triều cho biết các thời điểm nước đạt mức cao và thấp trong ngày.

• Nước ròng: mực nước xuống thấp trong một chu kỳ triều. Bãi đá và các khe nông thường lộ rõ hơn.
• Nước đang lên: mực nước tăng từ một lần nước ròng đến lần nước lớn tiếp theo.
• Nước lớn: mực nước đạt đỉnh trong chu kỳ triều.
• Nước đang xuống: mực nước giảm từ nước lớn về lần nước ròng tiếp theo.

Toàn bộ giờ trên trang được ghi theo giờ Việt Nam, UTC+7, dạng 24 giờ.

Trên bảng, bạn xác định đoạn thời gian mình định có mặt trên ghềnh thuộc pha nước nào. Sau đó nhìn tiếp đến thời điểm chuyển pha kế tiếp, thay vì chỉ quan tâm giờ bắt đầu câu.

Ở vùng Vịnh Bắc Bộ, chế độ triều chủ yếu là nhật triều. Nhiều ngày có một lần nước lớn và một lần nước ròng nổi bật.

Vùng biển phía Nam có nhiều khu vực bán nhật triều không đều, với hai lần nước lớn và hai lần nước ròng có độ cao khác nhau. Dọc miền Trung còn có các dạng triều hỗn hợp.

Vì thế, không dùng một công thức giờ nước chung cho tất cả các ghềnh ở Việt Nam.

Bước 3: đọc độ cao nước và biên độ triều

Nước lên mạnh hay yếu trong ngày thể hiện ở biên độ triều, tức chênh lệch độ cao giữa nước lớn và nước ròng của chu kỳ tương ứng.

Biên độ lớn cho thấy mực nước thay đổi nhiều hơn. Những lối đá thấp sẽ cần được chú ý đặc biệt khi nước lên.

Biên độ nhỏ chỉ cho biết mực nước chênh ít giữa nước lớn và nước ròng, chứ không cho biết sóng mạnh hay yếu.

Đừng chỉ nhìn một con số độ cao rồi quyết định có thể đứng trên ghềnh hay không. Cần xem toàn bộ quá trình nước lên xuống, địa hình lối đi và tình trạng sóng.

Bước 4: xem nước cường, nước trung hay nước kém

Trang phân loại con nước thành ba mức:

• Nước cường: biên độ ngày thuộc nhóm lớn trong tháng tại điểm đang xem.
• Nước trung: biên độ ngày nằm trong nhóm giữa.
• Nước kém: biên độ ngày thuộc nhóm nhỏ trong tháng.

Cách phân loại này dựa trên phân vị biên độ ngày của tháng, tính từ số dự báo tại chính điểm đó.

Vì vậy, một ngày được xếp nước cường ở Nha Trang không có nghĩa biên độ tuyệt đối sẽ bằng nước cường tại Vũng Tàu.

Người mới câu ghềnh nên ưu tiên khảo sát vào ngày có biên độ vừa hoặc nhỏ, đồng thời chọn thời điểm sóng êm và lối đi rộng. Nước kém không tự biến một mỏm đá nguy hiểm thành nơi an toàn.

Không nên suy máy móc rằng cứ mùng một, ngày rằm hoặc một ngày âm lịch cố định là nước sẽ mạnh nhất. Thời điểm xuất hiện biên độ lớn còn chịu ảnh hưởng của chế độ triều địa phương.

Câu cá ghềnh nên đi lúc nước lên hay nước xuống?

Không có một pha nước nào cho cá ăn tốt ở tất cả các ghềnh.

Ở một số điểm, khi nước bắt đầu lên, cá theo nước vào các vùng đá nông để tìm thức ăn. Những chỗ trước đó quá cạn có thể trở thành vùng câu tốt.

Ở điểm khác, lúc nước xuống, dòng chảy mang thức ăn ra khỏi các khe đá và cá tập trung tại mép rãnh sâu.

Khi nước đang lên

Nước lên có thể đưa cá vào gần rạn đá, nhất là những nơi có rong, sinh vật bám đá và khoảng nước sâu nằm sát vùng nông.

Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm lối đi thấp có nguy cơ bị ngập dần.

Câu lúc nước lên, bạn phải chọn mỏm có đường về cao hơn hẳn vùng sóng đánh. Không nên tiếp tục câu chỉ vì còn cách giờ nước lớn một khoảng thời gian.

Thời hạn rời ghềnh phải tính theo đoạn đường thấp nhất, không tính theo lúc nước chạm chân người câu.

Khi mép nước đã tiến sát lối đi, cần thu đồ và rút lên chỗ cao.

Khi nước đang xuống

Nước xuống làm nhiều thềm đá lộ ra và dòng chảy quanh mép rạn thay đổi.

Bạn có thể thả mồi ở vùng mép đá còn ngập nước, nơi cá di chuyển theo dòng.

Nhưng nước rút cũng làm các khe đá nông hơn, tăng khả năng chì và lưỡi mắc vào đá. Các mảng rong vừa lộ ra thường rất trơn.

Không đi xuống tầng đá thấp chỉ vì thấy nước đang rút. Khi vị trí đó bị sóng đánh phủ theo đợt, giữ nguyên chỗ đứng cao hoặc chuyển sang khu vực khác.

Buổi sáng hay chiều dễ câu hơn?

Sáng sớm và chiều muộn thường là những khoảng thời gian đáng thử vì ánh sáng yếu hơn và nhiều loài cá ven bờ hoạt động kiếm ăn.

Nhưng với ghềnh đá, giờ câu phải chọn sau khi đã xét con nước và sóng.

Ví dụ, bạn định đi sáng sớm nhưng khoảng đó trùng lúc nước lớn, sóng dồn vào mỏm và đường về thấp. Hãy đổi sang buổi khác thay vì cố ra ghềnh để kịp bình minh.

Người mới câu ban ngày, khi đủ ánh sáng để nhìn mép đá, sóng và đường lui, sẽ an toàn hơn câu đêm.

Câu ghềnh mùa nào ở Nha Trang, Quy Nhơn, Phan Rang và các vùng biển khác?

Mùa câu ghềnh phụ thuộc trước hết vào hướng ghềnh và mùa gió. Không nên lấy lịch câu của một vịnh kín để áp dụng nguyên vẹn cho mũi đá hướng thẳng ra biển.

Nha Trang và Quy Nhơn

Vùng duyên hải Nam Trung Bộ chịu ảnh hưởng rõ của gió mùa đông bắc, thường hoạt động mạnh trong những tháng cuối năm đến đầu năm sau.

Những lúc gió đông bắc thổi mạnh, các ghềnh hứng trực tiếp hướng gió và sóng có thể xuất hiện những đợt nước dồn mạnh vào chân đá.

Từ khoảng tháng 4 đến tháng 8, một số ngày biển lặng hơn tạo điều kiện thuận lợi để khảo sát ghềnh. Tuy vậy, vẫn phải kiểm tra dông, bão và sóng xa bờ.

Ở Nha Trang, các khu vực có địa hình đá như Hòn Chồng hoặc dọc bờ Vĩnh Lương cần được đánh giá riêng từng mỏm. Những đoạn ghềnh dưới vách dốc, đường xuống khó và sóng đánh bất ngờ không dành cho người mới.

Ảnh: Phương Huy, Public domain

Tại Quy Nhơn, các bờ đá quanh Ghềnh Ráng và những mũi đá ven biển cũng cần chọn theo hướng sóng. Có nơi khuất gió nhưng lối tiếp cận lại dốc hoặc sát vách, không nên chỉ nhìn mặt biển êm để quyết định.

Phan Rang và vùng biển Ninh Thuận cũ

Khu vực Phan Rang, Ninh Chữ và vùng biển Vĩnh Hy chịu ảnh hưởng đáng kể của gió mùa. Những ngày gió mạnh, sóng có thể dồn vào các mũi đá hướng biển hở.

Chọn những đợt biển yên trong mùa gió thuận và kiểm tra hướng sóng trước chuyến đi.

Không lấy việc trời nắng hoặc ít mưa làm dấu hiệu đủ điều kiện câu. Ngay cả trong ngày nắng, các đợt sóng từ ngoài khơi vẫn có thể đánh mạnh vào ghềnh.

Với bờ đá gần khu bảo tồn hoặc khu vực quản lý du lịch, phải kiểm tra quy định tiếp cận, phạm vi được câu và các biển cảnh báo tại chỗ.

Sơn Trà và Hải Vân

Khu vực Sơn Trà và Hải Vân có bờ đá xen với vách núi, sườn dốc và nhiều mũi nhô ra biển.

Trong mùa gió đông bắc, những ghềnh quay về phía biển hở cần đặc biệt tránh khi có sóng lớn.

Vào thời kỳ biển êm, người mới vẫn nên chọn chỗ tiếp cận bằng đường bộ rõ ràng. Không leo xuống vách dốc, băng qua bãi đá bị ngập hoặc đi sâu vào khu vực có biển cấm.

Mưa cũng là yếu tố phải xem kỹ. Đường đất và đá trên sườn núi có thể trơn hơn nhiều sau mưa, dù mặt biển phía dưới trông tương đối lặng.

Vũng Tàu

Vũng Tàu có cả bãi cát, mũi đá và các đoạn bờ chịu tác động khác nhau của gió, sóng và thủy triều.

Ở vùng biển này, biên độ triều và các lần nước lên xuống trong ngày cần được theo dõi sát khi chọn giờ câu.

Những mỏm có đường đi thấp, đảo đá chỉ tiếp cận được lúc nước ròng hoặc lối phải băng qua mép sóng không thích hợp để câu.

Đối với người mới, nên chọn bờ đá liền đất, mặt đứng rộng và chỉ xuống khi thời tiết biển thuận lợi.

Vũng Tàu không có một lịch mùa câu chung cho mọi ghềnh. Mỗi ghềnh phải xét riêng hướng ghềnh, hướng gió và bảng thủy triều của điểm gần nhất.

Câu cá ghềnh biển thường gặp những loài cá nào?

Các ghềnh Việt Nam có nhiều loài cá sống quanh rạn, nền đá và vùng nước chuyển tiếp. Loài cá gặp được phụ thuộc vào địa phương, mùa, độ sâu và cách câu.

Cá dìa

Cá dìa thường xuất hiện ở những khu vực có rong, tảo, rạn đá và vùng nước ven bờ thích hợp.

Câu cá dìa thường dùng thẻo nhỏ, lưỡi vừa miệng cá và mồi theo tập tính ăn tại địa phương. Có thể thử mồi rong hoặc các loại mồi được cần thủ địa phương sử dụng.

Cá dìa có gai vây sắc, một số loài có gai mang nọc độc. Lúc gỡ cá, bạn dùng kìm và tránh cầm trực tiếp vào vây lưng.

Cá mú

Cá mú thường ẩn quanh hốc đá, rạn và các vị trí có chỗ trú.

Có thể thử tôm hoặc mồi cá tại mép rạn và những khu vực nước sâu sát đá.

Cá cắn câu thường tìm cách lao vào chỗ trú, nên cần kiểm soát hướng chạy. Tuy nhiên, không tiến xuống sát mép ghềnh để kéo cá lên.

Bỏ luôn con cá không đưa lên được từ chỗ đang đứng. Không vì giữ cá mà bước vào vùng sóng đánh.

Cá hồng

Một số loài cá hồng kiếm ăn quanh vùng đáy cứng, rạn và ranh giới giữa đá với cát.

Người câu có thể dùng tôm hoặc mồi cá, thả gần đáy bằng thẻo phù hợp.

Vùng mép rạn thường đáng thử hơn giữa những khối đá dày đặc vì giảm nguy cơ mắc chì.

Cá hanh và những loài cá ven rạn

Ở nhiều địa phương, tên cá hanh được dùng cho một số loài cá biển khác nhau. Cần xác định loài theo cách gọi tại vùng câu thay vì mặc định tất cả là một loài.

Những loài cá kiếm ăn gần đáy có thể được câu bằng tôm, nhuyễn thể hoặc mồi tự nhiên khác.

Chưa biết dưới chân ghềnh có loài nào, bạn bắt đầu bằng bộ câu đơn giản, thử các tầng nước và quan sát cá nhỏ xuất hiện quanh rạn.

Không cần chuẩn bị nhiều loại mồi trong chuyến đầu tiên. Mang một bộ mồi đúng loài cá mục tiêu sẽ dễ kiểm soát hơn.

Câu cá ghềnh biển dùng cần gì?

Người mới nên chọn cần câu ghềnh đủ dài để giữ dây vượt qua mép đá, có độ cứng phù hợp với cá mục tiêu và loại chì định sử dụng.

Không cần mua ngay bộ cần thật nặng để câu cá lớn.

Chọn cần câu ghềnh dài bao nhiêu?

Với cách câu từ ghềnh bằng máy đứng, cần dài khoảng 2,7-3,6 m là một khoảng lựa chọn thông dụng.

Cần dài có ba lợi ích:

• Giữ dây cách xa mép đá và rong bám ở chân ghềnh.
• Giúp đưa mồi ra khỏi vùng đá sát chân khi cần.
• Tạo góc nâng dây thuận lợi hơn lúc thu cá.

Một cây cần khoảng 3,0 m đủ để bắt đầu ở nhiều bờ đá có mặt đứng rộng. Ở chỗ mép đá nhô xa, cần dài hơn giúp điều khiển dây tốt hơn.

Cây cần cũng không phải càng dài càng tốt. Cần quá dài khó quăng và dễ va vào cây, vách đá phía sau hoặc trong khoảng trống hẹp.

Chọn cần theo tải mồi và chì ghi trên thân cần. Không sử dụng chì nặng vượt tải quăng được nhà sản xuất quy định.

Máy câu và dây PE

Máy đứng cỡ 3000-5000 là nhóm kích thước đáng cân nhắc cho câu ghềnh thông thường. Cỡ 4000 thường là điểm bắt đầu hợp lý với bộ cần trung bình.

Bạn cần chọn máy có hệ thống hãm dây hoạt động ổn định, trục cuốn đều và đủ sức chứa dây cho kiểu câu dự định.

Về dây chính, có thể cân nhắc PE khoảng 1,5-2,5 cho bộ câu ghềnh trung bình. Mức chịu lực thực tế phải đọc theo thông số của từng hãng, không quy đổi một cỡ PE thành một số lb cố định.

Dây PE ít giãn, truyền tín hiệu cá cắn rõ và giúp cảm nhận chuyển động của mồi. Điểm yếu là dễ bị tổn thương khi cọ liên tục vào cạnh đá sắc.

Vì vậy, nên nối thêm thẻo đầu bằng nylon hoặc fluorocarbon chịu mài mòn.

Với bộ câu trung bình, thẻo đường kính khoảng 0,35-0,55 mm là một khoảng để cân nhắc, sau đó điều chỉnh theo cá mục tiêu, sức tải dây chính và độ sắc của đá.

Chiều dài thẻo có thể từ 1-3 m, tùy cách câu và khả năng quăng mồi. Bộ câu cần có nút nối gọn, chắc và không cấn khoen.

Không quấn dây PE trực tiếp quanh bàn tay để kéo cá hoặc giật chì mắc đá.

Chọn chì câu ghềnh thế nào?

Chì giúp đưa mồi đến tầng nước mục tiêu và giữ mồi trong dòng chảy.

Với cách câu đáy thông thường, có thể bắt đầu thử chì khoảng 15-40 g khi sức tải cần cho phép.

Chỗ nước nông, dòng yếu có thể sử dụng chì nhẹ. Nơi nước sâu hoặc dòng đẩy mạnh cần xem xét loại chì và trọng lượng khác.

Nhưng đừng cố tăng chì mãi để giữ mồi tại nơi dòng quá mạnh. Bộ câu đã khó điều khiển vì sóng và dòng chảy, bạn đổi vị trí hoặc ngừng câu.

Ở ghềnh nhiều khe, chì quá nặng dễ rơi sâu vào đá và mắc kẹt.

Người mới nên mang vài cỡ chì, thẻo và lưỡi dự phòng. Không cần mang quá nhiều phụ kiện khiến túi đồ cồng kềnh khi leo đá.

Nên câu phao hay câu đáy ở ghềnh?

Hai cách đều dùng được, mỗi cách hợp một kiểu địa hình.

Câu phao

Câu phao thích hợp khi muốn giữ mồi ở một tầng nước nhất định, tránh để chì và lưỡi nằm sát đáy.

Bạn điều chỉnh độ sâu của mồi theo vùng cá xuất hiện. Thấy phao trôi về phía đá nhô hoặc vùng sóng vỡ mạnh, bạn thu lại trước khi dây mắc.

Điểm cần học là phân biệt phao nhấp nhô do sóng với phao bị cá kéo. Đừng giật cần liên tục theo từng con sóng nhỏ.

Câu đáy

Câu đáy thích hợp khi nhắm đến cá kiếm ăn sát đáy, mép rạn hoặc nền cát cạnh ghềnh.

Thả mồi ra ngoài mép đá, tránh để chì nằm giữa các khe sâu ngay chân ghềnh.

Lúc thu dây, nâng đầu cần và cuốn đều để đưa chì vượt qua những vật cản gần bờ.

Nếu chì mắc chắc, không bước xuống mép nước để gỡ. Đứng yên ở chỗ an toàn, thử nhả mắc, không được thì cắt bỏ đoạn dây.

Câu mồi giả

Mồi giả dùng cho các loài cá săn mồi di chuyển quanh rạn.

Có thể sử dụng mồi kim loại hoặc mồi mềm với trọng lượng phù hợp tải quăng của cần.

Nhìn vùng nước trước khi quăng để tránh móc vào đá và tránh dây vắt qua người câu bên cạnh.

Không lao về phía mép ghềnh để lấy lại mồi giả bị mắc. Mất một con mồi vẫn tốt hơn bước vào vùng sóng nguy hiểm.

Giày câu ghềnh loại nào bám đá tốt?

Giày câu ghềnh phải giữ được độ bám trên bề mặt đá đang di chuyển, không chỉ bám tốt trên nền khô.

Một đôi giày phù hợp cần ôm chân, chắc gót, có đế chịu mài mòn và giữ được độ bám trên loại đá tại điểm câu.

Giày đinh và giày đế chống trượt

Giày hoặc ủng câu ghềnh có đinh, chấu bám đá được sử dụng ở nhiều vùng câu biển.

Đinh hoặc chấu thích hợp có thể tăng độ bám trên một số bề mặt đá ẩm, có rêu hoặc rong. Tuy nhiên, không phải loại đinh nào cũng bám tốt trên đá nhẵn.

Trên bề mặt đá cứng, trơn hoặc có độ dốc lớn, hiệu quả bám phụ thuộc vào cấu tạo đế, kiểu đinh và tình trạng mặt đá.

Giày cao su có vân chống trượt cũng dùng được, nhưng không bám trên mọi loại ghềnh.

Đừng dùng dép lê, dép xốp, giày đế đã mòn hoặc đi chân trần để câu ghềnh.

Trước khi xuống bãi, hãy kiểm tra giày trên nền đá khô và ổn định. Bước nhẹ mà đế đã trượt, bạn dừng lại, không xuống khu vực khó hơn.

Vì sao không nên mang ủng lội nước cao?

Ủng lội nước cao hoặc quần lội liền ủng dễ làm việc di chuyển trên ghềnh vướng víu hơn.

Mặc loại trang phục này mà rơi xuống biển, bạn có thể khó bơi và khó thoát khỏi vùng sóng.

Mặc quần áo nhẹ, ít vướng và đi giày bám đá để di chuyển gọn hơn.

Quần áo chống nắng có thể sử dụng nhưng tránh mặc quá nhiều lớp nặng, đặc biệt là quần áo giữ nước.

Áo phao câu ghềnh nên chọn loại nào?

Áo phao là trang bị cần mặc trước khi xuống ghềnh, không phải món đồ để sẵn trong túi.

Bạn nên chọn áo phao cứu sinh hoặc thiết bị nổi cá nhân được chứng nhận theo tiêu chuẩn phù hợp, thiết kế cho hoạt động gần biển và đúng cỡ người mặc.

Áo phải có khả năng giữ nổi thích hợp, dây khóa chắc và không bị tuột khi xuống nước. Lúc thử áo, cài đủ các khóa rồi kéo áo lên từ vai để kiểm tra độ ôm.

Với người câu ở nơi có nguy cơ bị sóng cuốn, cần ưu tiên mức bảo vệ cao và khả năng hỗ trợ giữ đường thở trên mặt nước. Không dùng áo tập bơi, phao đồ chơi hoặc áo nổi không rõ thông số thay cho áo phao cứu sinh.

Loại áo tự bơm bằng bình khí cần được kiểm tra cơ cấu kích hoạt, bình khí và tình trạng bảo dưỡng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Ngoài áo phao, nên mang điện thoại trong túi chống nước đặt trên người, còi báo hiệu, đèn pin khi cần và dụng cụ cắt dây.

Túi đồ đừng quá nặng, dụng cụ câu cũng không buộc vào người bằng dây khó tháo.

Khi nào phải thu cần và rời ghềnh?

Người câu ghềnh cần định sẵn thời điểm rời bãi ngay trước khi thả mồi.

Căn cứ đầu tiên là lịch nước. Lúc nước đang lên, bạn tính thời gian quay lại qua đoạn đá thấp nhất. Không để thời điểm kết thúc câu trùng lúc lối đi bắt đầu ngập.

Căn cứ thứ hai là sóng thực tế.

Bạn phải dừng câu và rời khu vực khi thấy một trong các tình huống sau:

• Sóng bắt đầu đánh tới gần mặt đá đang đứng hơn so với lúc mới xuống.
• Bọt trắng hoặc nước tràn qua đoạn đường trở về.
• Dòng chảy ở khe đá mạnh lên khiến việc đi lại mất ổn định.
• Mưa, dông hoặc gió tăng làm thay đổi điều kiện biển.
• Có cảnh báo gió mạnh, sóng lớn, áp thấp nhiệt đới, bão hoặc lệnh cấm biển của địa phương.

Không cố chờ thêm vài lần cá cắn khi đã đến lúc rời đi.

Nếu nước lên nhanh hơn dự tính

Dừng câu, thu đồ gọn và đi theo đường về đã chọn.

Sóng đột ngột tiến sát chỗ đứng, bạn lên ngay vị trí cao và ổn định, tránh vùng nước đang tràn. Không bước qua khe đang có sóng để cố về ngay.

Túi đồ, cần câu và cá đã bắt được đều có thể bỏ lại để thoát khỏi khu vực nguy hiểm nhanh hơn.

Thấy người khác bị sóng cuốn, bạn đừng nhảy xuống theo. Hãy gọi cứu hộ, giữ liên lạc bằng mắt và sử dụng phao cứu sinh hoặc vật nổi có thể ném từ vị trí an toàn.

Chuẩn bị một chuyến câu ghềnh đá cho người mới

Chuyến đầu tiên nên được xem là buổi làm quen với địa hình, con nước và thiết bị.

Không cần chọn ghềnh xa hay mục tiêu cá lớn.

Trước ngày đi, bạn xác định vị trí ghềnh, tra đường tiếp cận và tìm hiểu quy định khu vực. Đồng thời xem bảng thủy triều của đúng điểm ven biển.

Sau đó kiểm tra dự báo sóng, gió và bản tin thời tiết biển từ cơ quan khí tượng thủy văn. Trang lịch nước cung cấp giờ nước lớn, nước ròng, pha nước lên xuống và phân loại con nước; dự báo sóng và gió cần xem ở nguồn khí tượng riêng.

Nếu có cảnh báo thời tiết biển nguy hiểm hoặc lệnh cấm biển, hủy chuyến đi ghềnh.

Ngày điều kiện ổn, đi cùng ít nhất một người có kinh nghiệm, mặc áo phao, mang giày bám đá và chỉ xuống bãi khi đủ ánh sáng.

Đến nơi, dành ít nhất 30 phút quan sát các nhóm sóng. Chọn mỏm có nền đứng khô và đường lui rõ ràng.

Mang đủ nước uống, điện thoại được bảo vệ khỏi nước biển và một túi đồ gọn để hai tay không bị vướng khi di chuyển.

Trước khi thả câu, hãy trả lời được ba câu hỏi: sóng lớn nhất đang đánh tới đâu, đường về nằm ở đâu và lúc nào phải rời mỏm đá.