Golden hour là gì, cách canh giờ vàng và giờ xanh khi chụp biển

Trên một bãi biển thoáng, khi mặt trời còn cách đường chân trời khoảng 6°, nắng đã thấp, bóng người đổ dài trên cát và màu nước bắt đầu ấm lên. Đó là phần đầu hoặc cuối của golden hour, tức giờ vàng chụp ảnh. Khoảng sáng này xuất hiện 2 lần mỗi ngày, quanh lúc mặt trời mọc và lặn, còn blue hour là khoảng trời xanh đậm nằm sát phía trước giờ vàng buổi sáng hoặc phía sau giờ vàng buổi chiều.

Golden hour là gì?

Golden hour trong tiếng Việt gọi là giờ vàng, chỉ khoảng thời gian ánh sáng tự nhiên có sắc ấm, tương đối dịu và chiếu xuống mặt đất từ góc thấp. Đây là khoảng sáng được dùng nhiều khi chụp chân dung ngoài trời, phong cảnh biển, bình minh và hoàng hôn.

Trong nhiếp ảnh, một quy ước phổ biến xác định golden hour khi tâm mặt trời nằm trong khoảng từ 4° dưới đường chân trời đến 6° phía trên đường chân trời.

Các góc này được gọi là độ cao mặt trời. Khi mặt trời nằm đúng trên đường chân trời hình học, độ cao của tâm mặt trời là 0°. Mặt trời lên cao hơn đường chân trời 6° thì độ cao là +6°. Còn khi đã xuống dưới đường chân trời 4°, độ cao là -4°.

Theo cách xác định đó, giờ vàng không chỉ gồm thời gian nhìn thấy mặt trời.

Buổi sáng, giờ vàng bắt đầu từ khi tâm mặt trời còn nằm dưới chân trời 4°, tiếp tục qua lúc bình minh và kết thúc khi mặt trời lên đến +6°.

Buổi chiều, giờ vàng bắt đầu khi mặt trời hạ xuống +6°, đi qua thời điểm hoàng hôn và kết thúc lúc tâm mặt trời xuống đến -4°.

Điều này giải thích vì sao bạn vẫn thấy ánh sáng vàng cam ở chân trời dù mặt trời vừa khuất. Không phải toàn bộ khoảng đó đều có nắng vàng chiếu trực tiếp lên bãi cát, nhưng bầu trời vẫn giữ được ánh sáng ấm.

Golden hour là màu gì?

Màu đặc trưng của golden hour là vàng ấm, vàng mật ong, cam nhạt và đôi khi chuyển sang đỏ cam.

Khi mặt trời ở thấp, ánh sáng phải đi qua một lớp khí quyển dày hơn so với lúc mặt trời ở gần đỉnh đầu. Các thành phần ánh sáng có bước sóng ngắn bị tán xạ mạnh, khiến phần ánh sáng trực tiếp còn lại thiên về sắc vàng và đỏ.

Ngoài bãi biển, bạn sẽ nhận ra sự thay đổi qua vài chi tiết:

Cát sáng chuyển sang vàng nhạt hoặc cam. Những gợn sóng nhỏ nhận ánh sáng xiên, tạo các vệt phản chiếu kéo dài. Người đứng trên bãi có bóng đổ dài hơn so với lúc giữa trưa.

Ở phần đầu của giờ vàng buổi sáng, bãi cát và mặt người thường chưa được chiếu sáng trực tiếp. Ánh sáng lúc này nghiêng về màu hồng, tím nhạt hoặc cam ở phía chân trời.

Khi mặt trời nhô lên, nắng trực tiếp xuất hiện và màu ấm trên da người, cát, đá trở nên rõ hơn.

Giờ vàng không có một mã màu cố định. Bầu trời có mây cao, không khí ẩm hoặc nhiều bụi sẽ tạo ra những sắc độ khác nhau. Một ngày trời trong, nắng có thể vàng nhạt. Khi có mây được mặt trời chiếu từ phía dưới, phần trời gần chân trời có thể đỏ rực.

Vì vậy, muốn chụp ảnh chân dung màu vàng ấm, bạn ưu tiên lúc mặt trời đã nhô lên hoặc còn nằm phía trên chân trời. Muốn lấy màu cam của mây và biển, hãy theo dõi cả phần chạng vạng nằm trong giờ vàng.

Blue hour là gì? Giờ xanh khác giờ vàng thế nào?

Blue hour, tiếng Việt gọi là giờ xanh, là khoảng sáng khi mặt trời đã nằm dưới đường chân trời nhưng ánh sáng tán xạ trong khí quyển vẫn đủ để làm bầu trời hiện lên màu xanh lam đậm.

Theo quy ước của PhotoPills, giờ xanh diễn ra khi tâm mặt trời nằm trong khoảng từ -4° đến -6°.

Buổi sáng, giờ xanh xuất hiện trước giờ vàng; buổi chiều, giờ xanh đến sau giờ vàng.

Khác biệt rõ nhất nằm ở nguồn sáng và màu sắc.

Trong phần giờ vàng có mặt trời trên chân trời, ánh nắng trực tiếp tạo các vùng vàng ấm trên cát, da người và sườn đá. Đến giờ xanh, mặt trời đã khuất dưới chân trời. Ánh sáng đến từ bầu trời, nên cảnh biển thường dịu hơn, ít bóng đổ rõ rệt và có sắc xanh lạnh.

Đứng trên bờ nhìn ra biển trong giờ xanh, bạn nhận ra màu xanh đậm ở phần trời cao, dải xanh nhạt gần chân trời và các đường viền tối của thuyền, cầu tàu hoặc núi ven bờ.

Trong giờ xanh, bầu trời không xanh đồng nhất một màu. Phía mặt trời vừa lặn vẫn có thể còn dải vàng cam. Phần trời đối diện thường chuyển xanh sẫm nhanh hơn.

Vì sao gọi là giờ xanh dù không có ánh nắng trực tiếp?

Sau khi mặt trời xuống dưới đường chân trời, các tầng khí quyển phía trên vẫn nhận ánh sáng mặt trời và tán xạ ánh sáng về phía người quan sát.

Trong giai đoạn chạng vạng này, sự tán xạ của các phân tử khí, hấp thụ ánh sáng bởi ozone và điều kiện khí quyển cùng tạo nên màu xanh đặc trưng.

Sự thay đổi đó không diễn ra đồng thời ở mọi hướng.

Bạn có thể đứng trên một bãi biển, quay máy về phía mặt trời vừa lặn và thấy chân trời vẫn vàng nhạt. Khi xoay máy sang hướng khác, bầu trời đã xanh đậm. Cả hai hướng đều đang ở cùng một thời điểm giờ xanh.

Giờ xanh hợp với người chụp biển muốn lấy màu trời, mặt nước và những nguồn sáng nhân tạo. Đèn trên thuyền, đèn cầu cảng và ánh sáng dọc đường ven biển thường nổi bật hơn trên nền trời xanh sẫm.

Ảnh: Radek Kucharski from Warsaw, Poland, CC BY 2.0

Phân biệt giờ vàng, giờ xanh và các mốc chạng vạng

Giờ vàng và giờ xanh là những tên gọi của nhiếp ảnh. Chúng không có một bộ giới hạn góc được mọi ứng dụng thống nhất hoàn toàn.

Các thời lượng trong bài tính theo quy ước giờ vàng từ +6° đến -4° và giờ xanh từ -4° đến -6°.

Trong thiên văn học, chạng vạng được chia thành ba giai đoạn chính.

Chạng vạng dân dụng là khoảng sáng trước lúc mặt trời mọc hoặc sau lúc mặt trời lặn, với giới hạn ngoài là khi tâm mặt trời nằm dưới chân trời 6°. Đây là phần chạng vạng còn đủ ánh sáng để nhận ra nhiều vật thể ngoài trời.

Chạng vạng hàng hải kéo dài từ -6° đến -12°. Ánh sáng tự nhiên yếu hơn, các chi tiết mặt đất tối dần. Tên gọi này xuất phát từ điều kiện ánh sáng phục vụ quan sát đường chân trời và các thiên thể khi đi biển.

Chạng vạng thiên văn nằm từ -12° đến -18°. Khi mặt trời xuống sâu hơn -18°, ảnh hưởng của ánh sáng mặt trời đến nền trời đêm trở nên rất nhỏ.

Mốc 0° của tâm mặt trời không trùng hoàn toàn với giờ mọc, lặn trên bảng thiên văn.

Vì thế, ứng dụng ghi độ cao mặt trời -1° nghĩa là bạn đã ở rất gần thời điểm mặt trời mọc hoặc lặn.

Golden hour là mấy giờ ở Việt Nam?

Golden hour không bắt đầu vào một giờ cố định như 05:30, 06:00 hay 17:30. Thời điểm bắt đầu được xác định theo vị trí mặt trời tại đúng địa điểm và ngày bạn chọn.

Ở Việt Nam, mỗi lần giờ vàng thường chỉ kéo dài khoảng 40-50 phút, ngắn hơn 60 phút mà tên gọi gợi ra.

Khoảng thời lượng này được tính với quy ước tâm mặt trời đi từ -4° đến +6° vào buổi sáng hoặc từ +6° đến -4° vào buổi chiều, tại các vĩ độ phổ biến của đất liền Việt Nam và chân trời hình học thoáng.

Trong một ngày bình thường, có hai lần giờ vàng: một lần quanh bình minh và một lần quanh hoàng hôn.

Giờ vàng buổi sáng bắt đầu trước hay sau bình minh?

Theo quy ước đang dùng, giờ vàng buổi sáng bắt đầu trước khi mặt trời mọc.

Ở các vĩ độ Việt Nam, mốc -4° thường xuất hiện khoảng 13-15 phút trước giờ mặt trời mọc trên chân trời thoáng.

Sau khi mặt trời mọc, ánh sáng tiếp tục thuộc giờ vàng thêm khoảng 26-34 phút, cho đến lúc tâm mặt trời đạt +6°.

Chụp chân dung trên bãi cát, khoảng sau bình minh dễ làm việc hơn. Mặt trời đã lên, có ánh sáng chiếu trực tiếp vào nhân vật, trong khi góc nắng vẫn thấp.

Giờ vàng buổi chiều bắt đầu và kết thúc khi nào?

Buổi chiều, giờ vàng bắt đầu trước lúc mặt trời lặn, khi tâm mặt trời hạ xuống +6°.

Ở Việt Nam, khoảng này thường bắt đầu trước giờ hoàng hôn khoảng 26-34 phút.

Giờ vàng không kết thúc ngay khi mép trên mặt trời khuất khỏi chân trời. Theo giới hạn -4°, nó còn kéo dài thêm khoảng 13-15 phút sau hoàng hôn.

Bạn chụp người có viền nắng vàng trước khi mặt trời khuất. Muốn chụp những dải mây cam đỏ nằm trên mặt nước, hãy tiếp tục quan sát sau khi mặt trời đã lặn.

Blue hour là mấy giờ và kéo dài bao lâu?

Theo quy ước giờ xanh từ -6° đến -4°, blue hour ở Việt Nam thường chỉ kéo dài khoảng 8-10 phút mỗi lần.

Buổi sáng, khoảng xanh này xuất hiện trước giờ vàng. Buổi chiều, nó bắt đầu sau khi giờ vàng kết thúc.

Người chụp phải sắp xếp bố cục và chọn chỗ đứng trước khi giờ xanh bắt đầu.

Tuy nhiên, bạn sẽ gặp các ứng dụng thông báo giờ xanh kéo dài 15-20 phút, thậm chí lâu hơn ở những vĩ độ khác.

Nguyên nhân chính là sự khác nhau trong định nghĩa.

Cả hai cách gọi đều có cơ sở trong thực hành nhiếp ảnh. Bạn chỉ cần xem ứng dụng đang dùng giới hạn góc nào.

Ví dụ minh họa cách canh giờ

Giả sử một bảng giờ mặt trời ghi bình minh lúc 06:00 tại một địa điểm giả định có chân trời thoáng.

Lấy thời lượng gần đúng của các khoảng sáng ở Việt Nam, người chụp có thể hình dung trình tự như sau:

Đây là ví dụ minh họa, không phải giờ mặt trời của một địa điểm hoặc ngày cụ thể.

Buổi chiều có giờ mặt trời lặn giả định là 18:00, trình tự đảo lại: giờ vàng bắt đầu khi mặt trời còn trên chân trời, tiếp tục sau 18:00 và chuyển sang giờ xanh khoảng 13-15 phút sau hoàng hôn.

Vì sao giờ vàng và giờ xanh ở Việt Nam ngắn?

Việt Nam nằm trong vùng vĩ độ thấp của Bắc bán cầu. Phần đất liền trải dài xấp xỉ từ 8° đến 23° vĩ Bắc.

Ở khu vực này, đường đi biểu kiến của mặt trời thường cắt đường chân trời theo góc khá dốc.

Bạn sẽ thấy mặt trời tiến lên khỏi mặt biển tương đối nhanh vào buổi sáng. Buổi chiều, từ lúc đĩa mặt trời chạm chân trời đến khi khuất hẳn cũng chỉ là một khoảng ngắn.

Điều đó khác với những nơi nằm xa xích đạo, nơi đường đi của mặt trời có thể xiên hơn nhiều so với đường chân trời.

Khi mặt trời chuyển động xiên sát đường chân trời, nó mất nhiều thời gian hơn để thay đổi cùng một khoảng độ cao.

Chẳng hạn, để đi qua vùng từ +6° đến -4°, mặt trời phải thay đổi độ cao 10°. Tại Việt Nam, khoảng này thường diễn ra trong chưa đầy 50 phút. Ở các vùng vĩ độ cao hơn, quá trình tương tự có thể kéo dài hơn 1 giờ.

Giờ xanh cũng tuân theo nguyên tắc đó. Khoảng góc chỉ 2°, từ -4° đến -6°, được đi qua nhanh ở vùng nhiệt đới.

Miền Bắc và miền Nam khác nhau bao nhiêu?

Ở phía Nam như Cà Mau, Phú Quốc hoặc vùng ven biển Nha Trang, đường đi của mặt trời nhìn chung cắt chân trời dốc hơn so với những nơi ở phía Bắc như Hải Phòng hay Quảng Ninh.

Lấy cùng một quy ước độ cao và so sánh gần thời điểm xuân phân, thu phân, một phép tính hình học cho kết quả gần đúng:

Đây là các giá trị tính gần đúng cho những vĩ độ đại diện vào thời điểm xuân phân, thu phân, sử dụng chân trời hình học và giới hạn +6°/-4°/-6°. Chúng không phải bảng giờ của một trạm hay địa điểm chụp cụ thể.

Sự khác biệt vài phút có ý nghĩa khi canh khoảnh khắc mặt trời chạm đường chân trời. Tuy nhiên, với người chụp bằng điện thoại, việc đến bãi sớm và chọn hướng sáng đúng thường quan trọng hơn việc so sánh thời lượng giữa hai thành phố.

Mùa hè và mùa đông ảnh hưởng ra sao?

Độ dài giờ vàng và giờ xanh còn thay đổi theo mùa vì đường đi biểu kiến của mặt trời thay đổi trong năm.

Gần xuân phân và thu phân, đường đi của mặt trời cắt chân trời khá dốc ở các vĩ độ Việt Nam.

Gần hai thời điểm chí, góc cắt thay đổi, khiến cùng một khoảng độ cao mặt trời thường được đi qua chậm hơn đôi chút.

Vì vậy, vào một số thời điểm trong năm, giờ vàng tại miền Bắc có thể tiến gần 48-50 phút, trong khi thời lượng gần xuân phân hoặc thu phân chỉ khoảng 43 phút.

Mùa hè không đồng nghĩa giờ vàng luôn dài hơn mùa đông. Thời lượng phụ thuộc vào vĩ độ, độ lệch của mặt trời theo mùa và ranh giới góc mà ứng dụng lựa chọn.

Vì sao hai ứng dụng báo golden hour và blue hour khác nhau?

Bạn mở hai ứng dụng xem giờ vàng ở cùng một bãi biển nhưng nhận được hai khoảng thời gian khác nhau. Trường hợp này thường xuất phát từ cách mỗi ứng dụng đặt ranh giới cho giờ vàng, giờ xanh.

Khác nhau về giới hạn độ cao mặt trời

PhotoPills sử dụng khoảng +6° đến -4° cho giờ vàng và -4° đến -6° cho giờ xanh.

Trong khi đó, Timeanddate mô tả ánh sáng giờ vàng có thể nằm trong khoảng +6° đến -6°, còn giờ xanh thường xuất hiện trong vùng -4° đến -8°.

Một ứng dụng khác có thể tính giờ vàng chỉ khi mặt trời còn nằm trên chân trời, tức vùng 0° đến +6°.

Như vậy, ngay cả khi hai ứng dụng tính chính xác cùng một vị trí mặt trời, kết quả hiển thị vẫn khác nhau vì chúng đang đặt tên cho những khoảng sáng khác nhau.

Đừng so sánh riêng dòng giờ bắt đầu. Hãy kiểm tra ứng dụng có giải thích các giới hạn góc tương ứng hay không.

Khác nhau về điểm đặt trên bản đồ

Giờ mặt trời được tính theo tọa độ địa lý và ngày.

Một ứng dụng đặt vị trí tại trung tâm thành phố Nha Trang, trong khi ứng dụng còn lại dùng vị trí thực tế ở một bãi biển phía ngoài thành phố. Hai điểm có tọa độ khác nhau, nên thời gian mặt trời đi qua từng mốc độ cao cũng khác nhau.

Lúc lên kế hoạch chụp, bạn đặt ghim ngay tại bãi hoặc cầu tàu dự kiến đứng chụp.

Bản đồ định hướng mặt trời còn cho biết phương vị mọc và lặn. Thông tin đó giúp chọn chỗ đứng để lấy mặt trời trong khung hình hoặc chiếu nắng lên nhân vật.

Khác nhau giữa chân trời hình học và chân trời thực tế

Một ứng dụng tính toán thời gian theo đường chân trời lý tưởng, không có vật chắn.

Ngoài thực tế, một mỏm núi, đảo, khách sạn hoặc dãy nhà có thể che mặt trời sớm hơn thời điểm lặn được tính toán.

Chẳng hạn, đứng trên bãi biển nhìn về phía đất liền, mặt trời có thể khuất sau núi khi nó vẫn còn ở độ cao dương. Ánh sáng trực tiếp trên bãi chấm dứt trước lúc hoàng hôn thiên văn.

Ngược lại, đứng trên một vị trí cao với đường chân trời biển mở rộng, bạn nhìn thấy mặt trời lâu hơn so với người đứng sát mép nước.

Vì vậy, cần phân biệt giờ mặt trời theo tọa độ và khoảng thời gian địa điểm chụp thực sự nhận được nắng trực tiếp.

Khác nhau về múi giờ và cách hiển thị

Việt Nam sử dụng múi giờ UTC+7 quanh năm. Lên lịch chụp ở Việt Nam, hãy đặt ứng dụng về giờ Việt Nam và hiển thị 24 giờ.

Một bảng thời gian theo UTC hoặc múi giờ nước ngoài không thể đọc như giờ địa phương.

Ví dụ, 06:00 theo giờ Việt Nam tương ứng 23:00 UTC của ngày hôm trước. Đây là phép đổi múi giờ, không phải ví dụ về giờ mặt trời mọc.

Ngoài múi giờ, một số ứng dụng làm tròn đến phút gần nhất, trong khi công cụ khác tính tới giây rồi hiển thị phút. Phương pháp làm tròn cũng tạo ra khác biệt nhỏ ở các mốc.

Muốn chụp bình minh ở biển thì nên ra bãi lúc nào?

Chụp bình minh ở biển, bạn có mặt tại điểm chụp trước khi giờ xanh bắt đầu khoảng 15-20 phút.

Khoảng chuẩn bị này dành cho việc chọn khung, đặt điện thoại hoặc máy ảnh, kiểm tra đường chân trời và tìm tiền cảnh.

Bạn có thể sử dụng ba giai đoạn sáng liên tiếp mà không phải di chuyển nhiều.

Giai đoạn đầu là lúc bầu trời còn xanh sẫm. Trên biển, đường chân trời bắt đầu phân biệt rõ với mặt nước. Đây là thời gian phù hợp để chụp đường viền đảo, thuyền neo hoặc cầu tàu.

Ảnh: Nguyen Thanh Long, CC BY-SA 2.0

Tiếp theo, khi ánh sáng cam xuất hiện gần chân trời và mặt trời sắp nhô lên, bạn chuyển sang bố cục có đường phản chiếu trên nước. Một con thuyền đi ngang vùng sáng hoặc mỏm đá nằm gần đường chân trời sẽ tạo điểm nhấn.

Khi mặt trời đã lên, bạn quay sang chụp người trên bãi, các đường vân cát và sóng nhỏ. Ánh nắng xiên làm rõ cấu trúc bề mặt hơn so với lúc ánh sáng chiếu gần thẳng đứng.

Chọn hướng chụp trên bãi biển

Muốn lấy mặt trời mọc trên mặt nước, điểm đứng phải có hướng nhìn thông ra biển ở đúng phương vị mặt trời mọc của ngày đó.

Các bãi biển hướng đông như nhiều đoạn ven biển Đà Nẵng và Nha Trang có điều kiện thuận tiện để bố trí cảnh bình minh nhìn ra mặt nước. Tuy nhiên, hướng mặt trời thay đổi theo mùa và mỗi bãi có thể bị đảo, núi hoặc công trình che một phần chân trời.

Không phải bãi biển nào cũng nhìn thấy mặt trời mọc trực tiếp từ mặt nước.

Trước khi ra bãi, hãy xem hướng mặt trời trên bản đồ và đối chiếu với hướng mở của bờ biển. Việc này giúp tránh tình huống đã đến đúng giờ vàng nhưng mặt trời nằm khuất sau mũi đất.

Muốn chụp hoàng hôn ở biển thì nên đứng chờ từ lúc nào?

Còn với hoàng hôn, bạn đến điểm chụp trước khi giờ vàng bắt đầu khoảng 15-20 phút.

Hãy ưu tiên tìm bố cục trước, rồi theo dõi ánh sáng thay đổi trên mặt nước.

Ở phần đầu giờ vàng, khi mặt trời còn cao vài độ, bạn dễ chụp người, hàng dừa, lối đi ven biển hoặc thuyền ở gần bờ. Ánh sáng vẫn đủ mạnh cho ảnh cầm tay và video.

Khi mặt trời xuống gần chân trời, phần phản chiếu trên mặt nước thường dài và nổi bật hơn. Bạn có thể đặt mặt trời lệch sang một bên khung hình để giữ cả cảnh biển và tiền cảnh.

Sau lúc mặt trời lặn, đừng rời vị trí ngay. Bầu trời vẫn đang chuyển màu. Một số đám mây cao được chiếu sáng từ phía dưới và xuất hiện sắc hồng hoặc đỏ cam.

Góc mặt trời xuống gần -4° là lúc giờ xanh bắt đầu, theo quy ước đang dùng.

Đây là thời điểm phù hợp để chụp thuyền có đèn, cầu cảng, đường ven biển và đường viền các ngọn núi.

Vì sao bãi biển hướng đông vẫn chụp được hoàng hôn đẹp?

Mặt trời lặn về phía tây, nhưng màu trời lúc hoàng hôn không chỉ xuất hiện ở hướng tây.

Trên một bãi biển hướng đông, bạn có thể quay máy ra biển để ghi lại sắc xanh tím của bầu trời, ánh sáng phản chiếu lên mây và những hình khối tối trên mặt nước.

Khi đó, ảnh không có đĩa mặt trời lặn, nhưng vẫn thể hiện rõ ánh sáng hoàng hôn.

Muốn chụp trực tiếp đĩa mặt trời lặn xuống biển, hãy chọn vị trí có hướng nhìn tây thông ra mặt nước, chẳng hạn một số bờ biển phía tây đảo Phú Quốc.

Ảnh: Elmschrat, CC0

Ở khu vực có núi hoặc công trình chắn hướng tây, bạn tính thời điểm nắng trực tiếp rời khỏi cảnh sớm hơn mốc hoàng hôn trên bảng.

Cách chụp ảnh đẹp trong giờ vàng bằng điện thoại

Giờ vàng thuận tiện cho người mới vì ánh sáng mềm hơn nắng giữa trưa và vẫn đủ sáng để chụp nhiều cảnh bằng tay.

Tuy vậy, bầu trời gần mặt trời thường sáng hơn rất nhiều so với người hoặc vật thể ở tiền cảnh. Cách đo sáng quyết định phần nào của ảnh còn giữ được chi tiết.

Chụp chân dung trên bãi cát

Để chụp chân dung, bạn đặt mặt trời ở bên cạnh hoặc hơi phía sau nhân vật.

Ánh sáng chiếu xiên vào mặt làm đường nét gò má, tóc và trang phục hiện rõ hơn. Bóng đổ không gắt như nắng giữa trưa.

Đặt mặt trời phía sau, tóc và vai có thể xuất hiện viền sáng vàng. Lúc này, hãy chạm vào khuôn mặt trên màn hình điện thoại để lấy nét và điều chỉnh độ sáng cho phù hợp.

Nếu nhân vật bị tối trong khi nền trời quá sáng, chế độ HDR giúp giữ thêm chi tiết ở các vùng chênh sáng.

Không nên để nhân vật nhìn thẳng vào mặt trời đang thấp. Ánh sáng chiếu trực diện khiến mắt nheo lại và biểu cảm thiếu tự nhiên.

Chụp phong cảnh biển

Trước khi chọn khung ảnh phong cảnh, bạn quan sát đường sáng trên mặt nước.

Ánh sáng vàng phản chiếu lên từng gợn sóng tạo ra các đường dẫn mắt tự nhiên. Khi có mỏm đá hoặc thuyền, hãy bố trí chúng ở một bên khung để cân bằng vùng sáng.

Bạn cũng có thể quay lưng về phía mặt trời để chụp cảnh đang được nắng vàng chiếu trực tiếp. Cách này thích hợp với hàng dừa, vách đá, thuyền thúng nằm trên cát hoặc những dãy nhà ven biển.

Ở góc chụp ngược nắng, chạm vào phần trời sáng rồi giảm phơi sáng để giữ màu vàng cam. Tiền cảnh sẽ tối hơn và tạo hiệu ứng bóng đen nếu mức sáng được hạ đủ thấp.

Ảnh: Lucas Jans, CC BY-SA 2.0

Đừng tăng bão hòa màu quá mạnh. Giờ vàng vốn đã có sắc ấm; đẩy thêm màu cam dễ khiến cát, da người và mây trông thiếu tự nhiên.

Giữ đúng màu vàng trong ảnh

Điện thoại thường sử dụng cân bằng trắng tự động để đưa màu sắc về trạng thái trung tính.

Trong một số cảnh, chức năng này làm giảm sắc vàng mà mắt đang nhìn thấy.

Ứng dụng camera nào cho chỉnh cân bằng trắng, bạn cố định giá trị trước khi chụp một loạt ảnh để màu giữa các tấm không thay đổi liên tục.

Trên máy ảnh có chế độ chỉnh tay, cân bằng trắng Daylight thường là điểm bắt đầu phù hợp để giữ sắc ấm tự nhiên.

Khi chụp RAW, bạn còn có khả năng điều chỉnh cân bằng trắng linh hoạt hơn trong quá trình hậu kỳ.

Cách chụp giờ xanh bằng điện thoại không bị nhòe

Giờ xanh có cường độ ánh sáng thấp hơn giờ vàng. Đây là lý do điện thoại dễ tăng ISO hoặc kéo dài thời gian phơi sáng.

Ảnh phong cảnh tĩnh sẽ dễ xử lý hơn ảnh người đang di chuyển.

Giữ điện thoại thật ổn định

Dùng chân máy nhỏ hoặc đặt điện thoại lên một mặt phẳng chắc chắn.

Ở cảnh thuyền neo, cầu cảng hoặc mặt biển ít sóng, chế độ chụp đêm có thể ghi nhận nhiều ánh sáng và giữ chi tiết trong vùng tối.

Một số điện thoại cho phép phơi sáng vài giây, chẳng hạn 1-3 giây.

Phơi sáng dài làm sóng chuyển động thành những vệt mềm. Thuyền đang trôi có thể bị nhòe, dù bờ đá và cầu tàu vẫn sắc nét.

Muốn giữ đường nét của thuyền chuyển động, bạn cần thời gian phơi sáng ngắn hơn và chấp nhận mức ISO cao hơn.

Đo sáng cho bầu trời thay vì cố làm sáng cả bãi biển

Giờ xanh đẹp nhờ khoảng chênh lệch giữa nền trời xanh thẫm và những vật thể tối phía trước.

Nếu tăng độ sáng quá nhiều, bầu trời chuyển thành xanh nhạt hoặc xám, làm mất đặc trưng của giờ xanh.

Chạm lấy nét vào vùng trời còn chi tiết, sau đó giảm độ phơi sáng vừa đủ để giữ sắc xanh.

Một chiếc thuyền tối nằm trên nền trời xanh là bố cục dễ thực hiện. Không cần làm rõ toàn bộ chi tiết của thuyền.

Chụp cảnh có đèn ven bờ, hãy tránh để các bóng đèn cháy trắng thành mảng lớn. Giữ được cả màu trời lẫn ánh đèn sẽ giúp ảnh có chiều sâu.

Chụp người trong giờ xanh

Chụp chân dung bằng ánh sáng tự nhiên trong giờ xanh khó hơn so với giờ vàng vì khuôn mặt nhận ít ánh sáng.

Hãy đặt người gần nguồn sáng có sẵn, chẳng hạn đèn tại khu vực đường đi ven biển hoặc quán ven bờ, để khuôn mặt không chìm hoàn toàn trong bóng tối.

Muốn chụp người thành bóng đen, hãy đặt nhân vật trước vùng trời còn sáng và đo sáng theo nền trời.

Chân dung cần giữ chi tiết khuôn mặt chụp ở giờ vàng sẽ dễ hơn. Giờ xanh phù hợp hơn với ảnh có chủ thể đứng yên, bóng người và bối cảnh đèn.

Quay video biển nên chọn golden hour hay blue hour?

Video bằng điện thoại chịu ảnh hưởng của ánh sáng rõ hơn ảnh tĩnh, vì mỗi giây máy phải ghi nhiều khung hình.

Trong giờ vàng, ánh sáng còn tương đối dồi dào. Bạn có thể quay người đi trên cát, sóng đập vào bờ, thuyền chạy hoặc các hoạt động ven biển mà không cần tăng độ nhạy sáng quá cao.

Góc nắng thấp còn tạo hiệu ứng phản chiếu đẹp khi quay dọc theo mép nước.

Quay video chân dung, hãy quan sát hướng nắng trước khi bắt đầu. Người đứng nghiêng so với ánh nắng thường có khuôn mặt sáng đều hơn người đứng ngược nắng hoàn toàn.

Trong giờ xanh, ánh sáng yếu dần rất nhanh. Điện thoại phải tăng ISO hoặc sử dụng thời gian phơi sáng dài hơn cho từng khung hình, khiến video dễ xuất hiện nhiễu và nhòe chuyển động.

Ưu tiên cảnh có chuyển động chậm, giữ máy ổn định và tránh đổi hướng liên tục giữa vùng đèn sáng với nền trời tối.

Một đoạn video ngắn quay mặt biển, đường viền núi và ánh đèn từ xa phù hợp với giờ xanh hơn cảnh người chạy nhanh trên bãi.

Quay liên tục từ hoàng hôn sang giờ xanh, cân bằng trắng tự động sẽ đổi màu theo từng đoạn. Cố định cân bằng trắng khi thiết bị cho phép sẽ giúp màu sắc ổn định hơn trong quá trình dựng video.

Cách xem giờ vàng, giờ xanh trên ứng dụng để không đến muộn

Trước một buổi chụp biển, hãy chọn ứng dụng có cả giờ mặt trời mọc, lặn, độ cao mặt trời và phương vị mặt trời.

Các công cụ như PhotoPills hoặc ứng dụng tính vị trí mặt trời giúp bạn kiểm tra các mốc +6°, -4° và -6° cho từng ngày.

Trước tiên, chọn đúng địa điểm. Đặt ghim tại đoạn bãi dự kiến đứng chụp thay vì chỉ nhập tên tỉnh hoặc thành phố.

Tiếp theo, chọn ngày chụp. Cần kiểm tra ngày cụ thể vì cả giờ bình minh, hoàng hôn và hướng mặt trời đều thay đổi trong năm.

Sau đó, đọc thứ tự các mốc sáng. Lúc bình minh, thứ tự là giờ xanh, giờ vàng trước bình minh, mặt trời mọc và giờ vàng sau bình minh. Hoàng hôn có thứ tự ngược lại.

Cuối cùng, xem hướng mặt trời trên bản đồ. Điều này đặc biệt quan trọng tại các bãi nằm trong vịnh hoặc có đảo che gần chân trời.

Đừng nhầm giờ đẹp với thời điểm có mặt tại bãi

Thời gian ghi trên ứng dụng là thời gian diễn ra hiện tượng ánh sáng. Bạn phải đi sớm hơn giờ đó.

Một buổi chụp cần thời gian để tìm vị trí đứng, kiểm tra bố cục, lau ống kính và dựng chân máy.

Nếu mục tiêu là giờ xanh buổi sáng kéo dài khoảng 8-10 phút, đến khi giờ xanh bắt đầu mới tìm chỗ đứng sẽ mất phần lớn khoảng sáng.

Đến sớm, bạn có thêm thời gian kiểm tra hướng gió, sóng và các lối đi trên bãi trước khi bắt đầu chụp.

Khi chụp biển, giờ vàng có liên quan đến thủy triều không?

Giờ vàng được xác định theo vị trí mặt trời. Thủy triều lại quyết định hình dạng phần bãi lộ ra, vị trí mép nước và khả năng tiếp cận những khu vực gần biển.

Đây là hai thông tin cần xem riêng khi lên kế hoạch chụp ảnh.

Cùng một góc ánh sáng giờ vàng, bãi cát có thể hiện ra rất khác khi nước cao hoặc nước thấp.

Khi nước rút, một số bãi để lộ thêm cát ướt, gờ đá và các rãnh nước nhỏ. Những phần cát ướt thường phản chiếu màu trời tốt, phù hợp với ảnh bình minh hoặc hoàng hôn có tiền cảnh.

Khi nước lên, mép nước tiến gần bờ hơn và một số bề mặt đá bị ngập. Khung hình sẽ có nhiều mặt nước hơn, đồng thời vị trí đứng chụp cũng phải thay đổi.

Ở bãi Đồ Sơn hoặc những khu vực cửa sông có bãi triều rộng, sự thay đổi của mép nước ảnh hưởng đáng kể đến bố cục ảnh.

Với các bãi đá ven biển như một số đoạn ở Hòn Chồng, Nha Trang, việc quan sát mực nước giúp bạn biết phần đá nào đang lộ và phần nào bị sóng phủ.

Muốn chụp đường phản chiếu trên cát ướt, hãy đối chiếu giờ vàng với bảng thủy triều của đúng địa điểm, đúng ngày. Bảng giờ mặt trời không thay thế bảng con nước.

Những lỗi thường gặp khi canh giờ vàng và giờ xanh

Cứ nghĩ giờ vàng kéo dài đúng 60 phút

Tên gọi golden hour dễ khiến người mới hiểu rằng khoảng sáng này luôn dài đúng 1 giờ.

Độ dài thay đổi theo vĩ độ, mùa và quy ước độ cao mặt trời. Với quy ước +6° đến -4°, ở Việt Nam khoảng này thường chỉ 40-50 phút.

Vì thế, lấy đúng 60 phút trước hoàng hôn làm giờ vàng có thể khiến bạn bắt đầu chụp khi mặt trời còn khá cao.

Chỉ nhìn giờ mặt trời mọc, lặn

Mốc bình minh và hoàng hôn là điểm chuyển tiếp quan trọng, nhưng không đại diện cho toàn bộ giờ vàng.

Ảnh trời xanh đậm cần được chuẩn bị trước bình minh hoặc sau hoàng hôn. Ảnh người có nắng vàng phải chụp lúc mặt trời còn trên chân trời.

Muốn ghi đủ cả hai kiểu ánh sáng, bạn phải theo dõi các mốc trước và sau thời điểm mọc, lặn.

Đặt sai hướng chụp

Đến đúng giờ mà mặt trời nằm sau núi hoặc sau dãy nhà thì khung cảnh nhận được ánh sáng khác hẳn dự định.

Một bãi hướng đông thuận tiện để chụp bình minh trên biển, nhưng ảnh mặt trời lặn cần hướng nhìn phù hợp với phía tây.

Hãy kiểm tra phương vị mặt trời trước khi chọn địa điểm.

Chờ đến khi trời xanh đậm mới bắt đầu dựng máy

Blue hour thay đổi nhanh. Lúc mắt thường thấy trời đã xanh thẫm, khoảng sáng theo quy ước -4° đến -6° có thể đang gần kết thúc.

Trên điện thoại, chờ muộn còn làm việc lấy nét, kiểm soát nhiễu và giữ chi tiết trên mặt nước khó hơn.

Chọn bố cục trước giờ xanh sẽ giúp bạn tận dụng phần sáng tốt hơn.

Chỉnh màu quá mạnh

Ảnh giờ vàng dễ bị đẩy thành cam đỏ quá mức. Ảnh giờ xanh lại dễ bị tăng màu xanh khiến da người, bãi cát và các công trình trở nên thiếu tự nhiên.

Giữ màu trời, độ sáng và tương phản hợp lý ngay khi chụp. Hậu kỳ chỉ cần điều chỉnh thêm ở mức vừa phải để giữ cảm giác ánh sáng thực tế.