Xem lịch con nước để biết hôm nào nước cường, nước kém trước khi ra bãi

Trước khi đi câu, đào ngao hay chụp ảnh ở bãi đá, bạn cần xem ngày đó thuộc kỳ nước cường hay nước kém, sau đó mới chọn giờ nước lên xuống. Cách xác định là lấy mực nước cao nhất trừ mực nước thấp nhất trong ngày, rồi so biên độ với những ngày cùng tháng tại đúng điểm xem triều. Cách tính mùng 1 và ngày rằm là nước cường, quen thuộc ở nhiều vùng Nam Bộ, không áp được cho Hải Phòng, Quảng Ninh.

Con nước là gì?

Con nước là cách gọi quen thuộc của người đi biển, đi sông để chỉ sự lên xuống của thủy triều và những kỳ nước mạnh, nước yếu lặp lại theo thời gian. Khi nói hôm nay con nước lớn, con nước kém hoặc đang vào kỳ nước rong, người nói muốn mô tả mức độ dao động của nước trong một khoảng ngày, không chỉ mực nước ở một thời điểm.

Bạn có thể nhìn thấy con nước qua mép biển.

Cùng một bãi cát, có ngày nước xuống làm lộ cả một khoảng bãi rộng. Có ngày nước rút nhưng mép nước vẫn nằm khá gần chân kè. Ở bãi đá, những phiến đá thường chìm dưới nước sẽ lộ ra trong kỳ triều có biên độ lớn và mức thấp đủ sâu.

Tại cửa sông, con nước còn thể hiện qua tốc độ và hướng dòng chảy. Khi triều lên, nước biển tiến vào cửa sông. Khi triều xuống, dòng nước thoát ra biển. Mức độ mạnh yếu của dòng còn chịu tác động từ lưu lượng nước sông, địa hình đáy và độ hẹp của luồng.

Người đi biển quan tâm đến hai điều khác nhau:

• Giờ nước: thời điểm nước lên cao, xuống thấp hoặc chuyển từ lên sang xuống.
• Kỳ con nước: những ngày nước dao động mạnh, trung bình hay yếu trong tháng.

Lịch thủy triều trả lời câu hỏi về giờ và độ cao nước. Lịch con nước giúp bạn nhận biết kỳ nước cường, nước trung hay nước kém.

Hai thông tin này đi cùng nhau. Biết hôm nay nước cường chưa đủ để xác định lúc nào có thể bước xuống bãi, vì ngay trong một kỳ nước cường vẫn có thời gian nước lên cao và thời gian nước rút thấp.

Nước cường, nước kém và nước rong khác nhau thế nào?

Nước cường là gì?

Nước cường là kỳ thủy triều có biên độ dao động lớn so với những ngày xung quanh.

Trong kỳ này, khoảng chênh giữa mực nước cao nhất và thấp nhất thường lớn. Nước lên có thể phủ sâu hơn vào bãi, còn lúc xuống thấp có thể làm lộ thêm những vùng cát, bùn hoặc đá.

Ở bãi triều rộng như các vùng ven biển Hải Phòng, Quảng Ninh, biên độ lớn thể hiện qua khoảng cách giữa hai vị trí mép nước khi triều cao và triều thấp.

Người đi đào ngao, bắt ốc quan tâm đến lúc nước xuống thấp. Người cần đưa thuyền qua đoạn cạn lại quan tâm đến độ sâu khi nước lên.

Cùng một kỳ nước cường, thời điểm thuận lợi cho hai công việc đó khác nhau.

Đặc điểm cần nhìn ở nước cường là khoảng dao động lớn giữa hai đầu kỳ triều.

Con nước kém là gì?

Nước kém là kỳ thủy triều có biên độ nhỏ hơn những ngày nước cường.

Khi nước kém, mực nước lên xuống trong ngày ít chênh lệch hơn. Mép nước trên bãi di chuyển trong khoảng hẹp hơn.

Một bãi đá thường lộ rộng khi triều xuống sâu có thể vẫn còn nhiều phần ngập nước vào kỳ nước kém. Ngược lại, một số cửa lạch cũng ít biến động độ sâu hơn trong ngày.

Vào kỳ nước kém, triều vẫn lên xuống. Dòng chảy vẫn hoạt động, đặc biệt ở cửa sông và những luồng nước hẹp. Điều thay đổi chủ yếu là biên độ dao động của mực nước.

Cũng cần phân biệt nước kém với việc mực nước tuyệt đối thấp. Một ngày nước kém vẫn có thể có mực nước cao hơn ngày nước cường nếu nền mực nước của hai ngày khác nhau.

Vì thế, người cần biết bãi lộ bao nhiêu phải xem thêm độ cao nước thấp nhất, không chỉ nhìn nhãn nước kém.

Nước rong (nước rông) là gì?

Nước rong, một số nơi gọi là nước rông, là cách gọi dân gian phổ biến ở Nam Bộ để chỉ kỳ nước lên cao, thường gắn với những đợt con nước mạnh.

Ở các vùng sông rạch chịu ảnh hưởng thủy triều như cửa Hàm Luông, sông Cổ Chiên và nhiều cửa sông ven biển Đông Nam Bộ, người dân quen nói nước rong khi triều lên cao hơn mức thường thấy.

Theo cách gọi địa phương, nước rong thường xuất hiện vào những kỳ gần ngày đầu tháng và giữa tháng âm lịch.

Tuy nhiên, nước rong và nước cường không hoàn toàn là một cách đo giống nhau.

• Nước rong nhấn mạnh hiện tượng nước lên cao theo cách gọi dân gian.
• Nước cường trong lịch con nước nhấn mạnh biên độ dao động lớn.
• Nước kém trong lịch con nước nhấn mạnh biên độ dao động nhỏ.

Một kỳ triều có biên độ lớn thường đi kèm nước lên cao và xuống thấp rõ rệt. Nhưng độ cao đỉnh triều còn phụ thuộc nền mực nước, thời tiết và điều kiện từng địa điểm.

Vì sao có ngày nước cường, có ngày nước kém?

Con nước hình thành chủ yếu từ tác động hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời lên đại dương, kết hợp với chuyển động của Trái Đất.

Đứng ở bãi biển, bạn không nhìn thấy lực hấp dẫn nhưng thấy kết quả của nó: nước dâng lên, rút xuống và thay đổi độ chênh lệch qua từng ngày.

Hai chuyển động thiên văn quan trọng nhất khi tìm hiểu lịch con nước là pha trăng và xích vĩ Mặt Trăng.

Pha trăng tạo ra chu kỳ nước cường, nước kém quen thuộc

Một chu kỳ trăng từ lần trăng mới này đến lần trăng mới tiếp theo dài trung bình khoảng 29,53 ngày.

Trong chu kỳ đó, vị trí tương đối của Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời thay đổi.

Vào kỳ trăng mới và trăng tròn, tác động tạo triều của Mặt Trăng và Mặt Trời tăng cường cho nhau theo hướng làm biên độ của thành phần bán nhật triều lớn hơn.

Đây là cơ sở hình thành kỳ triều cường thiên văn, thường gọi là spring tide.

Vào khoảng hai kỳ bán nguyệt, khi góc giữa hướng tới Mặt Trăng và Mặt Trời gần vuông, tác động tạo triều của hai thiên thể bù trừ một phần. Biên độ của thành phần bán nhật triều giảm, hình thành kỳ triều kém, hay neap tide.

Nhìn theo lịch âm, mối liên hệ thường gặp là:

Giai đoạn trăng	Xu hướng của thành phần bán nhật triều
Gần mùng 1 âm lịch	Biên độ tăng
Gần mùng 7-8 âm lịch	Biên độ giảm
Gần ngày rằm	Biên độ tăng
Gần ngày 22-23 âm lịch	Biên độ giảm

Bảng này mô tả xu hướng thiên văn của thành phần bán nhật triều; lịch nước cường, nước kém ở mỗi bờ biển mỗi khác.

Mực nước thực tế còn phụ thuộc cách từng vùng biển đáp ứng với các thành phần triều. Đỉnh biên độ thường có độ trễ so với thời điểm trăng mới, trăng tròn hoặc bán nguyệt.

Vì vậy, ngay cả ở nơi pha trăng chi phối rõ, việc đếm ngày âm cũng không thay thế được bảng thủy triều.

Xích vĩ Mặt Trăng tạo ra một chu kỳ khác

Xích vĩ Mặt Trăng là góc thể hiện Mặt Trăng nằm về phía bắc hay phía nam mặt phẳng xích đạo Trái Đất bao nhiêu độ.

Có lúc Mặt Trăng ở gần mặt phẳng xích đạo. Có lúc nó lệch xa về phía bắc hoặc phía nam.

Sự phân bố lực tạo triều trên Trái Đất thay đổi theo xích vĩ. Ảnh hưởng này đặc biệt rõ đối với các thành phần triều có chu kỳ xấp xỉ một ngày.

Khi Mặt Trăng đạt xích vĩ cực đại về phía bắc hoặc phía nam, ảnh hưởng gây chênh lệch nhật triều thường mạnh. Ảnh hưởng đó giảm khi Mặt Trăng đi qua mặt phẳng xích đạo.

Chu kỳ xích vĩ của Mặt Trăng dài trung bình khoảng 27,32 ngày. Trong chu kỳ này có hai lần Mặt Trăng đạt xích vĩ cực đại và hai lần đi qua mặt phẳng xích đạo.

Vì thế, ảnh hưởng của xích vĩ lên biên độ nhật triều có nhịp lặp xấp xỉ 13,66 ngày.

Chu kỳ này không trùng với chu kỳ pha trăng.

Một chu kỳ pha trăng dài khoảng 29,53 ngày, trong khi chu kỳ xích vĩ dài khoảng 27,32 ngày. Hai chu kỳ chênh nhau khoảng 2,21 ngày.

Qua từng tháng, thời điểm xích vĩ cực đại dịch chuyển so với ngày âm lịch.

Đây là một nguyên nhân quan trọng khiến bạn không thể dùng mùng 1 và ngày rằm để xác định chắc chắn nước cường tại những vùng biển chịu ảnh hưởng mạnh của nhật triều.

Vì sao lịch con nước miền Bắc khác miền Nam?

Sự khác nhau nằm ở chế độ thủy triều của từng vùng biển.

Nước biển không dao động giống nhau trên toàn bộ bờ biển Việt Nam. Sóng triều đi vào vịnh, chạy dọc bờ, gặp vùng nước nông, cửa sông và địa hình đáy biển khác nhau. Mỗi vùng làm mạnh lên hoặc giảm đi những thành phần triều nhất định.

Vịnh Bắc Bộ chịu ảnh hưởng mạnh của xích vĩ Mặt Trăng

Vùng biển Quảng Ninh, Hải Phòng và phần phía bắc đồng bằng sông Hồng có chế độ nhật triều rõ rệt.

Tại những vùng này, trong một ngày triều thường có một lần nước lên cao và một lần nước xuống thấp nổi bật.

Các thành phần nhật triều, đặc biệt là K1 và O1, có vai trò lớn trong dao động mực nước.

Vịnh Bắc Bộ còn có hình dạng và độ sâu thuận lợi cho sự khuếch đại các thành phần nhật triều. Bởi vậy, biên độ triều ở phía bắc vịnh có thể rất lớn dù cơ chế chi phối khác với những nơi có bán nhật triều mạnh.

Sự kết hợp giữa hai thành phần K1 và O1 tạo ra biến thiên biên độ theo nhịp khoảng 13,66 ngày, gắn chặt với chu kỳ xích vĩ Mặt Trăng.

Ảnh hưởng này mạnh lên, biên độ ngày tăng; yếu đi, biên độ ngày giảm.

Ở miền Bắc, nhật triều mạnh nhất nhiều khi không rơi vào ngày trăng tròn.

Ngày rằm có thể rơi vào khoảng Mặt Trăng gần mặt phẳng xích đạo. Khi đó, thành phần nhật triều suy yếu và biên độ tổng hợp tại một điểm như Hòn Dấu có thể thuộc nhóm nước kém.

Ngược lại, một ngày không gần mùng 1 hay rằm vẫn có thể nằm trong kỳ nước cường nếu các thành phần nhật triều tăng cường cho nhau.

Pha trăng vẫn có tác dụng ở miền Bắc: thành phần bán nhật triều vẫn tồn tại, cùng với các tác động thiên văn khác. Nhưng ở phần lớn phía bắc vịnh Bắc Bộ, tín hiệu nhật triều nổi bật hơn.

Vùng biển Đông Nam Bộ có ảnh hưởng pha trăng rõ hơn

Ở vùng Vũng Tàu và dải ven biển từ Vũng Tàu về phía cửa sông Mekong, chế độ triều hỗn hợp thiên về bán nhật triều phổ biến hơn.

Trong ngày có thể xuất hiện hai lần nước lên cao và hai lần nước xuống thấp với độ cao không bằng nhau.

Các thành phần bán nhật triều phản ứng rõ với chu kỳ pha trăng. Vì thế, nhịp nước cường gần những kỳ trăng mới, trăng tròn và nước kém gần hai kỳ bán nguyệt thường dễ nhận ra hơn.

Đây là cơ sở của thói quen tính con nước theo ngày âm ở nhiều cộng đồng ven biển Nam Bộ.

Tuy nhiên, miền Nam không phải nơi nào cũng có chế độ triều giống Vũng Tàu.

Vùng biển Tây Nam Bộ, ven vịnh Thái Lan, có những đoạn nhật triều hoặc triều hỗn hợp thiên về nhật triều. Đặc điểm tại Hà Tiên, Phú Quốc và vùng cửa sông ven biển Đông cũng không giống hệt nhau.

Do đó, cách nói miền Bắc theo xích vĩ, miền Nam theo pha trăng chỉ là cách khái quát hai cơ chế nổi bật.

Miền Trung cũng không theo một lịch con nước chung

Dọc miền Trung, chế độ triều chuyển đổi qua nhiều dạng.

Có nơi thiên về nhật triều, có nơi thiên về bán nhật triều và có nơi các thành phần kết hợp khá phức tạp.

Biên độ thủy triều ở vùng Thuận An khác đáng kể so với Hòn Dấu hoặc Vũng Tàu. Khi đi qua các đoạn bờ như Cửa Hội, Cửa Gianh, Thuận An và Quy Nhơn, đặc tính lên xuống của nước cũng thay đổi.

Vì vậy, không thể lấy lịch con nước Hải Phòng áp cho bờ biển Huế, rồi tiếp tục dùng cho Quy Nhơn hoặc Vũng Tàu.

Vùng biển	Thành phần triều nổi bật	Cách xác định con nước
Quảng Ninh - Hải Phòng	Nhật triều	Xem biên độ ngày, chú ý chu kỳ xích vĩ
Bắc Trung Bộ	Nhật triều và triều hỗn hợp	Dùng bảng triều của từng điểm
Trung Bộ	Nhiều dạng triều khác nhau	So biên độ tại trạm địa phương
Vũng Tàu - ven biển Đông Nam Bộ	Hỗn hợp thiên bán nhật triều	Pha trăng giúp nhận biết xu hướng, bảng triều xác định cụ thể
Ven vịnh Thái Lan	Nhật triều và triều hỗn hợp	Xem biên độ của đúng vị trí

Vì sao ngày rằm ở Hải Phòng có khi lại là nước kém?

Giả sử bạn quen đi câu ở một cửa sông Nam Bộ, nơi nước thường mạnh quanh ngày rằm. Khi chuyển ra Hải Phòng, bạn giữ nguyên cách đếm ngày âm để chọn buổi đi bãi.

Nhưng đến ngày rằm, bảng triều Hòn Dấu lại cho thấy biên độ nhỏ hơn nhiều ngày trước hoặc sau.

Nguyên nhân nằm ở việc hai chu kỳ thiên văn không đồng bộ.

Pha trăng cho biết tương quan vị trí Mặt Trăng với Mặt Trời. Xích vĩ cho biết Mặt Trăng đang nằm xa hay gần mặt phẳng xích đạo Trái Đất.

Hai thông tin này hoàn toàn khác nhau.

Vào một kỳ trăng tròn, tác động của pha trăng làm tăng thành phần bán nhật triều. Nhưng nếu Mặt Trăng đồng thời đang gần mặt phẳng xích đạo, ảnh hưởng gây biên độ nhật triều lớn lại giảm.

Tại vịnh Bắc Bộ, nơi nhật triều chiếm ưu thế, kết quả có thể là biên độ tổng hợp nhỏ dù đang vào ngày rằm.

Qua những tháng tiếp theo, vị trí xích vĩ cực đại dịch dần so với ngày âm. Khi hai ảnh hưởng tăng cường trùng nhau, kỳ nước có thể mạnh hơn. Khi một ảnh hưởng tăng còn ảnh hưởng kia giảm, biên độ tổng hợp thay đổi theo cách khác.

Ngoài ra, nước biển không phản ứng tức thời và đồng nhất tại mọi nơi. Thời gian truyền sóng triều, độ sâu, hình dạng vịnh và ma sát đáy làm cho thời điểm biên độ lớn nhất tại trạm có độ trễ riêng.

Bởi vậy, không có một danh sách ngày âm cố định áp dụng quanh năm cho nước cường, nước kém ở Hòn Dấu.

Bạn sẽ thấy điều này rõ hơn khi mở bảng triều liên tiếp nhiều tháng: các ngày được đánh dấu nước cường không giữ nguyên một cặp ngày âm lịch.

Cách xem con nước từ bảng thủy triều

Bảng thủy triều đã thể hiện kết quả tổng hợp của các thành phần triều qua độ cao nước dự báo, bạn khỏi phải tự tính xích vĩ hay vị trí Mặt Trăng.

Chỉ cần đọc đúng số liệu và so sánh đúng cách.

Bước 1: chọn đúng điểm xem thủy triều

Trước tiên, xác định nơi bạn sẽ ra bãi.

Ví dụ:

• Đi bãi biển Đồ Sơn: xem thông tin vùng Đồ Sơn, đối chiếu trạm Hòn Dấu.
• Đi khu vực Cát Bà: ưu tiên dữ liệu tại Cát Bà hoặc điểm dự báo gần khu vực hoạt động.
• Đi ven bờ Hạ Long: chọn Hạ Long hoặc Hòn Gai.
• Đi vùng Cửa Ông, Cẩm Phả: ưu tiên dữ liệu Cửa Ông.
• Đi bãi triều gần cửa Ba Lạt: chọn trạm hoặc điểm dự báo phù hợp khu vực cửa Ba Lạt.

Khoảng cách trên bản đồ không phải yếu tố duy nhất. Một cửa sông sâu, luồng hẹp hoặc vùng phía trong đảo có thể có thời điểm nước lên xuống khác với bờ biển mở.

Chỗ nào lịch có dữ liệu trực tiếp, hãy dùng đúng vị trí đó thay vì lấy một trạm ở xa.

Bước 2: xem độ cao nước trong ngày

Mở bảng thủy triều của ngày định đi.

Độ cao nước được thể hiện bằng mét (m), tính từ số 0 hải đồ của điểm dự báo.

Số 0 hải đồ là mốc cao độ phục vụ công tác hàng hải và thủy triều. Mặt cát, nền bãi hay mực nước biển trung bình là những mức khác với mốc này.

Trong bảng ngày, bạn cần tìm hai giá trị:

• Mực nước cao nhất trong 24 giờ.
• Mực nước thấp nhất trong 24 giờ.

Một ngày có nhiều lần nước lên xuống, bạn vẫn chọn giá trị cao nhất và thấp nhất trong toàn bộ 24 giờ.

Ở nơi bán nhật triều, hai đỉnh nước cao có thể khác nhau. Hai đáy nước thấp cũng có thể khác nhau. Không nên chỉ lấy cặp nước lên xuống đầu tiên rồi bỏ qua phần còn lại.

Bước 3: tính biên độ triều trong ngày

Công thức là:

Biên độ ngày = Mực nước cao nhất - Mực nước thấp nhất

Ví dụ giả định, không gắn với ngày hay trạm cụ thể:

• Mực nước cao nhất: 3,1 m.
• Mực nước thấp nhất: 0,7 m.
• Biên độ ngày: 3,1 m - 0,7 m = 2,4 m.

Một ví dụ giả định khác:

• Mực nước cao nhất: 2,2 m.
• Mực nước thấp nhất: 1,4 m.
• Biên độ ngày: 2,2 m - 1,4 m = 0,8 m.

Biên độ 2,4 m cho thấy nước dao động mạnh hơn biên độ 0,8 m, nếu xét trong cùng hệ thống số liệu và cùng điểm dự báo.

Nhưng chưa thể khẳng định 2,4 m luôn là nước cường ở mọi bờ biển.

Tại một vùng có biên độ triều tự nhiên lớn, mức 2,4 m có thể chỉ thuộc nhóm trung bình. Ở nơi triều yếu, mức đó lại là rất lớn.

Muốn phân loại chính xác, phải so sánh các ngày tại cùng điểm.

Bước 4: so biên độ với những ngày trong tháng

Sau khi có biên độ ngày, xem các ngày liền trước và liền sau.

Bạn sẽ thấy một đoạn biên độ tăng dần, lên mức cao, rồi giảm xuống. Sau đó, một đợt tăng khác lại xuất hiện.

Những ngày có biên độ lớn thuộc kỳ nước mạnh. Những ngày biên độ nhỏ thuộc kỳ nước yếu.

Lịch con nước trên lichnuoc.com sử dụng chính dữ liệu dự báo để xác định nhóm ngày.

Cách xử lý gồm:

1. Tính biên độ của từng ngày bằng mực nước cao nhất trừ mực nước thấp nhất trong 24 giờ.
2. Tập hợp biên độ các ngày trong cùng tháng tại điểm đang xem.
3. Xếp các giá trị theo phân vị trong tháng.
4. Phân loại thành nước cường, nước trung và nước kém.
5. Hiển thị ngày âm lịch bên cạnh để người đọc đối chiếu.

Cách phân loại này không đặt một ngưỡng cố định, chẳng hạn mọi nơi trên 2,0 m đều là nước cường.

Tại Hòn Dấu và Vũng Tàu, cùng một biên độ có thể mang ý nghĩa khác nhau. Ngay tại một trạm, biên độ phân loại cũng được đặt trong tương quan của tháng đang xem.

Ngày âm lịch là thông tin đi kèm. Nhãn nước cường hoặc nước kém không được suy trực tiếp từ ngày âm.

Bước 5: chọn giờ ra bãi sau khi đã biết kỳ nước

Biết kỳ nước mạnh hay yếu mới là bước đầu.

Chụp bãi đá lộ ra cần đúng giờ mực nước xuống thấp nhất. Nếu muốn đưa thuyền qua đoạn luồng cạn, hãy xem độ cao nước tại thời điểm dự kiến di chuyển.

Ví dụ, bạn dự tính có mặt ở bãi lúc 06:00. Hãy kiểm tra biểu đồ tại mốc 06:00, xem nước đang lên hay xuống và còn bao lâu tới mức thấp nhất hoặc cao nhất.

Không nên chọn giờ 06:00 chỉ vì ngày đó được đánh dấu nước cường.

Kỳ nước nói về độ dao động trong ngày. Giờ triều nói về trạng thái nước tại thời điểm bạn có mặt.

Hai thông tin phải được đọc cùng nhau.

Đọc lịch con nước miền Bắc cần chú ý điều gì?

Đừng lấy ngày âm làm kết luận

Ở Hải Phòng và Quảng Ninh, ngày âm giúp bạn theo dõi chu kỳ trăng nhưng không xác định được đầy đủ kỳ nước.

Bạn có thể dùng ngày âm để ghi nhớ những lần đã đi bãi. Tuy nhiên, khi lập kế hoạch cho lần tiếp theo, hãy so biên độ dự báo thay vì cộng thêm một số ngày âm cố định.

Những tháng có ngày rằm thuộc nhóm nước kém không phải hiện tượng bất thường của lịch. Đó là kết quả từ sự kết hợp các chu kỳ triều tại vùng nhật triều mạnh.

So các ngày liên tiếp thay vì nhìn một ngày riêng lẻ

Một giá trị biên độ đơn lẻ chưa cho biết vị trí của ngày đó trong cả kỳ nước.

Hãy nhìn ít nhất vài ngày trước và sau. Biên độ tăng liên tục nghĩa là bạn đang tiến gần hơn đến kỳ nước mạnh. Biên độ giảm là kỳ nước đang chuyển về mức yếu hơn.

Đối với người đi bãi, cách xem này còn giúp chọn giữa nhiều ngày có thời tiết thuận lợi.

Chẳng hạn, bạn định chụp ảnh bãi đá ở Cát Bà: so những ngày biên độ lớn trước, sau đó chọn thời điểm nước xuống thấp nhất phù hợp với ánh sáng ban ngày.

Chú ý ngày chuyển kỳ

Những ngày chuyển giữa nước cường và nước kém thường không nằm ở hai đầu biên độ.

Lịch có thể xếp chúng vào nhóm nước trung.

Nhãn này cho biết biên độ ngày đang ở khoảng giữa so với các ngày khác trong tháng; nước vẫn lên xuống bình thường.

Nếu chỉ cần đi dọc bờ biển, nước trung vẫn có những khoảng giờ nước rút rõ. Cần bãi lộ sâu, hãy xem độ cao thấp nhất của ngày và địa hình bãi.

Không dùng mực nước Hòn Dấu làm mực nước mọi bãi ở Quảng Ninh

Trạm Hòn Dấu là điểm quan trọng khi theo dõi thủy triều khu vực Hải Phòng, nhưng không đại diện hoàn toàn cho mọi vùng ven vịnh Bắc Bộ.

Hạ Long, Cửa Ông và các cửa sông có điều kiện địa hình riêng.

Ngay cả khi hai điểm cùng nằm trong một kỳ nước mạnh, thời điểm nước lên cao nhất và xuống thấp nhất vẫn có thể khác nhau.

Do đó, lịch con nước cần đi theo điểm dự báo. Khi chuyển địa điểm câu hoặc đổi bãi, bạn phải chọn lại điểm xem triều.

Nước cường có phải lúc nào cũng tốt cho câu cá?

Không có một loại con nước tốt nhất cho mọi vị trí câu.

Nước cường thường đi kèm khoảng dao động mực nước lớn. Tại nhiều cửa lạch và eo hẹp, dòng triều trong kỳ này cũng có thể mạnh hơn.

Dòng nước vận chuyển sinh vật nhỏ và thức ăn qua các luồng, mép bãi và chân kè. Đây là yếu tố người câu quan tâm khi chọn vị trí thả mồi.

Nhưng dòng quá mạnh cũng có thể gây khó khăn khi giữ chì, giữ mồi đúng tầng nước.

Ở cửa sông Văn Úc hay khu vực cửa Ba Lạt, người câu cần xem không chỉ biên độ mà cả thời điểm nước đổi hướng và đặc điểm dòng chảy tại vị trí câu.

Với bãi đá ven bờ, khác biệt còn nằm ở chỗ đứng câu.

Khi triều xuống, một số phần đá lộ ra tạo thêm vị trí đứng. Khi triều lên, đường đi từ bãi đá về bờ có thể bị nước phủ lại.

Nước kém vẫn có cá. Dòng chảy nhẹ hơn ở một số vị trí giúp việc giữ mồi ổn định hơn. Kết quả câu còn phụ thuộc loài cá, mùa, nhiệt độ nước, độ đục, nguồn thức ăn và cấu trúc đáy.

Cách xem con nước câu cá là chọn loại dòng chảy phù hợp với địa hình bãi và cách câu, sau đó đối chiếu giờ triều để biết thời điểm cần có mặt.

Đi bãi cát, bãi đá nên xem nước cường hay nước kém?

Bãi lộ rộng vào những ngày mực nước xuống thấp, nên hãy tìm những ngày này và đối chiếu kỳ nước.

Trong nhiều trường hợp, kỳ nước cường có đáy triều thấp hơn kỳ nước kém. Điều này tạo điều kiện để bãi cát, bãi bùn và bãi đá lộ ra nhiều hơn.

Tại khu vực ven Đồ Sơn, Cát Bà hoặc những bãi triều quanh vịnh Hạ Long, người muốn chụp cảnh bãi lộ cần quan tâm đặc biệt đến mức nước thấp nhất.

Tuy nhiên, biên độ lớn không đủ để kết luận bãi sẽ lộ rộng.

Hãy hình dung hai ngày có cùng biên độ 2,0 m. Nếu nền mực nước của một ngày cao hơn, đáy triều cũng có thể cao hơn. Diện tích bãi lộ ra vì thế khác nhau.

Địa hình bãi cũng quyết định kết quả.

Một bãi thoải sẽ có mép nước dịch chuyển xa theo phương ngang khi mực nước thay đổi. Một bãi dốc đứng có thể thay đổi độ cao nước tương tự nhưng mép nước di chuyển không nhiều.

Người chụp ảnh cần kết hợp ba thông tin: biên độ ngày, độ cao nước thấp nhất và thời điểm ánh sáng phù hợp.

Nếu cần đi qua bãi bùn hoặc bãi đá để chụp, hãy kiểm tra cả giờ nước bắt đầu lên trở lại. Không chọn điểm đứng bị cô lập khi nước dâng.

Những nhầm lẫn thường gặp khi xem lịch con nước

Nhầm biên độ triều với độ cao nước

Biên độ là hiệu giữa mức cao nhất và thấp nhất. Độ cao nước là số đo tại một thời điểm so với mốc số 0 hải đồ.

Nói biên độ 3,0 m là nói đỉnh và đáy triều chênh nhau 3,0 m; nước đang cao bao nhiêu phải xem độ cao nước.

Chọn thời điểm thuyền qua bãi cạn cần độ cao nước tại giờ đó; phân loại kỳ nước cần biên độ ngày.

Nhầm nước cường với triều cường gây ngập

Nước cường trong lịch con nước mô tả biên độ triều lớn.

Triều cường gây ngập là câu chuyện về mực nước dâng tới mức ảnh hưởng tới đường sá, công trình hoặc khu dân cư.

Có những đợt nước cường biên độ lớn mà không gây ngập. Ngược lại, tình trạng ngập còn liên quan đến nền mực nước, gió, nước dâng do thời tiết, dòng chảy sông và cao độ mặt đất.

Không dùng nhãn nước cường để kết luận một khu vực sẽ ngập.

Nhầm nước kém với giờ nước đứng

Nước kém kéo dài qua một nhóm ngày có biên độ nhỏ.

Giờ nước đứng là khoảng thời gian gần lúc triều đổi từ lên sang xuống hoặc từ xuống sang lên.

Một ngày nước kém vẫn có các thời điểm nước chuyển trạng thái. Một ngày nước cường cũng có những khoảng thời gian gần đỉnh hoặc đáy triều khi mực nước thay đổi chậm.

Hai khái niệm khác nhau về thời gian và cách đo.

Nhầm kỳ nước với sức chảy thực tế

Biên độ lớn thường là dấu hiệu đáng chú ý về hoạt động của triều, nhưng không cho biết trực tiếp tốc độ dòng nước tại vị trí câu.

Dòng nước qua cửa lạch hẹp có thể mạnh hơn dòng ở một vùng biển mở gần đó, dù chúng cùng thuộc một kỳ nước.

Lưu lượng sông và địa hình đáy còn làm thay đổi hướng, tốc độ dòng.

Nếu cần xác định dòng nước để neo thuyền hoặc chọn điểm thả câu, phải kết hợp lịch triều với thông tin dòng chảy của khu vực.

Nhầm nhãn nước cường giữa hai tháng

Lịch con nước dùng phân vị biên độ trong tháng để xếp nhóm.

Vì vậy, một ngày thuộc nhóm nước cường trong tháng này có thể có biên độ nhỏ hơn một ngày thuộc nhóm nước trung của tháng khác.

Nhãn phân loại cho biết vị trí tương đối của ngày trong tháng tại điểm đang xem.

Muốn so mức độ mạnh yếu tuyệt đối giữa hai tháng, hãy xem biên độ đo bằng mét của từng ngày.

Chỉ xem lịch ngày mà bỏ qua ngày bên cạnh

Bảng lịch tính biên độ trong khoảng 24 giờ của ngày dương lịch, từ 00:00 đến hết 23:59 theo giờ Việt Nam.

Trong khi đó, chu kỳ triều không bắt đầu lại lúc 00:00. Đỉnh hoặc đáy triều có thể nằm gần ranh giới giữa hai ngày.

Khi tính biên độ theo từng ngày dương lịch, việc chia mốc 24 giờ đôi lúc làm giá trị ngày liền kề khác với cách tính theo một chu kỳ triều hoàn chỉnh.

Do đó, khi gặp ngày nằm sát ranh giới kỳ nước hoặc muốn chọn một thời điểm cụ thể, hãy mở biểu đồ liên tục qua ngày trước và ngày sau.

Cách dùng lịch con nước cho từng công việc ngoài bãi

Công việc	Xem trước	Kiểm tra tiếp
Câu cá cửa sông	Nhóm nước cường, trung, kém	Giờ triều và hướng dòng tại vị trí câu
Câu bãi đá	Biên độ ngày	Giờ nước xuống thấp, giờ nước lên trở lại
Đào ngao, bắt ốc	Mực nước thấp nhất	Diện tích bãi lộ và đường quay về
Chụp ảnh bãi cát	Kỳ nước có biên độ phù hợp	Giờ nước thấp và thời điểm có ánh sáng
Đưa thuyền qua luồng cạn	Độ cao nước trong ngày	Độ sâu luồng, mớn nước thuyền và giờ qua luồng
Theo dõi bãi nuôi thủy sản	Biên độ nhiều ngày liên tiếp	Thời gian bãi ngập, thời gian bãi lộ

Cách chọn có thể khác nhau giữa hai bãi gần nhau.

Tại một cửa sông, bạn quan tâm đến sự trao đổi dòng nước qua luồng. Tại bãi cát thoải, bạn quan tâm đến diện tích bãi phơi ra. Ở bãi đá, thời gian nước xuống thấp có thể quan trọng hơn việc ngày đó được xếp vào nhóm nước cường hay nước trung.

Lịch con nước giúp lọc ngày trước. Bảng giờ triều giúp chọn thời điểm sau.

Trước chuyến ra bãi tiếp theo

Hãy chọn đúng trạm trên lịch con nước, so biên độ vài ngày liên tiếp để nhận ra kỳ nước cường hoặc nước kém. Sau đó mở bảng triều của ngày định đi, xem giờ nước xuống thấp nhất hoặc lên cao nhất theo đúng công việc bạn cần làm.